confessions

shabi

1. Nəsil Yazar - Təbrübəli -

  1. Paylaşımların cəmi 77
  2. İzləyici 0
  3. Xal 1610

idmanın faydaları

shabi
_İdman etməyin sağlamlığımız üçün olan faydalarından hamımız xəbərdarıq. Bəs rəqs etməyin şən idman növü olduğunu bilirdiniz? Qarşınızda rəqs etməyin 6 faydası…_
*1. Beyin sağlamlığını qoruyur.*
Alman alimlər tərəfindən aparılan araşdırmaya görə, rəqs etmək alzheimer kimi xəstəliklərə qarşı gəlir. Beynin inkişafını dəstəkləyir və yaddaşı gücləndirir.
*2. Ağrıları azaldır.*
Aparılan araşdırmalara görə rəqs etmək ehtiyacımız olan efort və sinxronizasiyanı təmin etdiyi üçün bədənimizdəki ağrıların da azalmasına yol açır.
*3. Elastiklik, enerji və xoşbəxtlik!*
Rəqs etmək şən bir fəaliyyətdir. Bədənimizin elastikləşməsinə və enerji toplamağımıza kömək olur. Rəqs etdiyimiz zaman xoşbəxt hiss edirik.
*4. Ruhi problemləri aradan qaldırır.*
Depressiya, anksiyete, yemək problemləri və narkotik asılılığı kimi bir çox sağlamlıq problemləriylə günümüzdə tez-tez qarşılaşılır. Lakin rəqs etmək bütün bu psixoloji narahatlıqları aradan qaldırmağa kömək edir.
*5. Çəki itirməyinizə kömək edir.*
Rəqs etməyin başqa bir avantajı da, hər gün edildiyi zaman çəki itirməyinizə səbəb olur. Aparılan araşdırmalara görə aerobika ən az velosipedə minmək və ya qaçmaq qədər effektivdir.
*6. Ürək sağlamlığınızı qoruyur.*
Rəqs etmək ürək-damar xəstəliyi riski olan insanlar üçün çox faydalı bir fəaliyyətdir. Aparılan araşdırmalara görə ürək çatışmazlığı olan insanlar idman olaraq rəqs edə bilərlər.

ən sürətli quş

shabi
Çoxumuz ən sürətli heyvanın Hepard (Çita) olduğunu düşünürük. Quru üçün danışsaq,bu bir növ doğrudur,ancaq göydə uçan quş dostlarımızı da işin içinə daxil etdikdə hər şey bir az dəyişir. O zaman bu ünvanı elmi adı *"Falco Peregrinus"* olan bu,Şahin dostumuz alır.
Şahinlər, ümumiyyətlə özlərindən kiçik quşlarla bəslənsələr də, yüksək sürətləri sayəsində özlərindən daha böyük quşları da ovlaya bilirlər.
Ən təəccüblü xüsusiyyətləri, şübhəsiz ki, ovlarına tərəf eniş edərkən ki,sürətləridir. Şikarının üstünə eniş edərkən, qanadlarını daraldırlar və bədənlərini kiçiltirlər. Bu şəkildə çox böyük sürətlərə çatırlar. Eniş zamanı sürəti 390 km/saata çata bilər_
_Şikarına qarşı amansız bir silah olaraq istifadə etdiyi dimdiyi ilə şikarının gövdəsini deşir və şikarı aldığı dərin yara ilə qısa müddətdə ölür. Dünyanın ən sürətlisi olan Peregrinus Şahininə isə,sadəcə böyük iştahla ovunu yemək qalır.

şimpanze

shabi
Şimpanze yeganə heyvandır ki, özünü güzgüdə tanıya bilir. Son dövrlər aparılan araşdırmalar göstərir ki, ölən sevgilisinin, ailə üzvünün yasını tutmaq, ölümün nə olduğunu anlamaq kimi hisslər tək insanlara xas deyil və şimpanzelər də ailələrindən, sevdiklərindən biri öldüyü zaman göz yaşı tökərək, "yas" saxlayırlar.
Kamerundakı "Sanaqa-Yonq" parkında 40 yaşında ürək çatışmazlığından ölən "Dorothy" adlı şimpanzeninin dəfn mərasimində digər şimpanzelər insan kimi iştirak ediblər. Şimpanzelər insanlar kimi bir-birlərinə sarılıblar və səssizcə bir-birlərinə təsəlli verməyə çalışıblar. Parkın gözətçilərindən biri "Dorothy" adlı ölən şimpanzeni əl arabasında dəfn yerinə aparıb, digər şimpanzelər də sıra ilə arxadan gəliblər.

demensiya

shabi
*Demensiya*
Demensiya (lat. dementia - ağılsızlıq) — ağılın zəifləməsi, əvvəllər qazanılmış bilik və vərdişlərin, həyat keyfiyyətlərinin bu və ya digər dərəcədə itirilməsi, yenilərinin isə əldə edilməsinin mümkünsüzlüyü ilə xarakterizə olunan patoloji sindrom.
Demensiya psixi funksiyaların beynin xüsusən yaşlı insanlarda zədələnməsi nəticədə çökməsidir. Xalq arasında buna qocalıq ağlını itirmə də deyilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına əsasən bu sindromdan əziyyət çəkənlərin sayı 35,6 milyondur. 2030- cu ildə bunun 65,7 milyona, 2050- ci ildə isə 115,4 milyona çatması gözlənilir.
*Təsnifatı*
Beyin qabığı forması - beyin qabığının zədələnməsi nəticəsində;
Beyin qabıqaltı forması - beyin qabıqaltı strukturların zədələnməsi nəticəsində
Beyin qabığı və qabıqaltı forması - beyin qabığının və eyni zamanda qabığaltı strukturların zədələnməsi nəticəsində;
Multifokal forma - çoxsaylı zədələnmə ocaqları ilə xarakterizə olunur.
*Əlamətləri*
Demensiya sindromunun kliniki şəkli 3 ana kateqoriyada sinifləndirilə bilir .
1. Koqnitiv pozulmalar
2. Davranış pozulmaları
3. Funksional pozulmaları
*Yaş həddi*
Erkən (presenil) və gecikmiş (senil) başlanğıclı demensiya ayırd edilir. Presenil demensiya zamanı əlamətlər 6 5 yaşa qədər,senil demensiya zamanı isə 65 yaş və daha gec başlayır. Demensiyanın bu növləri etiologiya, klinik şəkli və gedişinə görə bir-birindən fərqlənir.

eyfel

shabi
Eyfel qülləsi (fr. La Tour Eiffel) — Parisin metaldan hazırlanmış ən məşhur qülləsidir. Qüllə həm də bütün dünyada Fransanın simvoluna çevrilmişdir.
"Eyfel" adı qülləyə onu inşa edən memarın - Qustav Eyfelin (fr. Gustave Eiffel) adından miras qalmışdır. Memar özü isə qülləni "300 metrlik qüllə" adlandırmışdır. Dünyada turistləri özünə cəlb edən məkanlar arasında ön sıralardan birini tutan Eyfel qülləsinə ildə 6 milyon turist baş çəkir. Bütün tarixi boyu isə qülləni görməyə gələnlərin sayı 236 milyonu keçmişdir.
Eyfel qülləsi Mars adlanan stadionun yanındakı İen sütunları ilə üzbəüz olan Sena çayının yaxınlığında yerləşir.

Həmçinin bu qüllə ilə bağlı bir çox maraqlı məlumatlar da vardır. Deməli, 4 fevral 1912-ci ildə Avstraliyalı Frans Reyşeld özü hazırladığı paraşutla qüllənin 60 m hündürlüyündən tullanmaq istəyir və havada olarkən paraşut açılmır. Çox təəəssüf olsun ki, onun bu hərəkəti böyük bir kədərlə nəticələnir. 1925-ci ildə isə kələkbaz Viktor Lyustiq bu tikilini metalloma satmaq istəyir. Üçüncü mərtəbədən baxarkən qüllənin ətrafındakı ərazilər günəşin şüalarının köməyi ilə tam 140 km ətrafı görmək mümkün olur. Hazırda qüllədən televiziya, radio stansiyası, həmçinin mobil telefonların əlaqəsi üçün istifadə edilir. 2004-2005-ci illərdə isə 2012-ci ilin Yay Olimpiya oyunlarının bu şəhərə salınması üçün reklam yerləşdirilmişdi. 1989-cu ildə tikilinin tam 100 yaşı qeyd edildi. Parisdə baş verən ən güclü küləklər belə bu qülləyə ziyan gətirmir, lakin isti günəş bura təsirsiz ötüşmür. Hazırda Qüllənin üzərində olan mayak ora 1 yanvar 2000-ci il tarixində qoyulmuşdur və 80 km uzaqlıqdan görmək mümkündür.

özgüvən

shabi
Hər kəs üçün başqa birinin öz mənfəətinə görə istifadə olunduğunu bilməsi hissini qəbul etmək olduqca çətindir. Bu manipulyasiya hiylələrinə düşməmək üçün onun bir sıra metodlarını bilmək vacibdir:
Özünə inam əskikliyi. Qarşısındakının özünü zəif hiss etdiyi bir cəhəti ilə lağ etmək. Bu cəhəti ya öz müşahidələri və ya duyğularıyla öyrənər. Hədəf adam, əskik xüsusiyyətini göstərməməyə çalışmaq üçün müdafiə mövqesinə keçər; özünü isbat etməyə ya da özünü sevdirməyə çalışar. Özünü sübut etməyə çalışan insan da təbii olaraq, xaricdən gələn təkliflərə daha açıq və müdafiəsiz hala gəlir.
Tək çarə mənəm.
Bu metodun təməli adamın “problem yaratmaq” cəhətidir, bir insana məqsədiniz əsasında bir virtual problem yaradırsınız və həllin siz olduğuna qarşınızdakını inandırırsınız. Bu metod kütləvi olaraq tətbiq olunmaqdadır; hökumətlər, reklam şirkətləri, media təşkilatları daha çox bundan istifadə edir. Adamda çıxış yolunu tapa bilməyəcəyi problemlərin toxumlarını əkərsiniz, toxum cücərər, cücərər və beynində bu problemi çox böyüdər, çarəsiz olan adamda həll yolu olaraq sizə gələr..
Məhrum qoymaq.
Bunu əslində hamımız bilirik, təhdidlə qarışıq cəzalandırmaqdır. Başqa sözlə, insanları istəmədiyi işlərə sürükləyən duyğusal bir manipulyasiya metodudur. Ümumiyyətlə itaət yaratmaq üçün istifadə edilir və insanların buna məğlub olmaması olduqca çətin məsələdir. Suveren olmaq və öz gəlir mənbəyinizi yaratmaq, bu manipulyasiya metodundan xilas olmaq üçün tək yoldur. Uşağının cibxərcliyini məhdudlaşdıran ata, qonaq gedərkən uşağını aparmayan ana ya da Amerikan filmlərində gördüyümüz “derhal odana çıkıyorsun genç adam” fraqmenti bu metoda klas nümunədir.
Qorxut və Rahatlaşdır. Təməl olaraq qorxan və ya rahatlayan insan, daha həssas bir vəziyyətə gəlir psixoloji olaraq. Hədəf adam bir şok keçirdikdən sonra, qəbul etmə və mühakimə etmə xüsusiyyətləri zəifləyəcəyi üçün zəifdir və itaət etmə ehtimalı daha çoxdur.
Planlı – Sistematik İstiqamətləndirmə. Bu professional metoddur. Hər insanın şəxsiyyətinin fərqli rolları vardır; şagird, övlad, yoldaş, sevgili, müsəlman kimi … Və bütün bu rolları qane etmək istəyi vardır, məhz bu məqsədlə manipulyator hədəf adama fərqli vəzifələr verərək və hədəfin bu rol üçün yaradıldığını vurğulayaraq, hədəf fərdi kuklasına çevirə bilər.
Bədən Dili dediyimiz hadisə əslində yalnız təlimi alınaraq nəzarət edilə biləcək bir davranışdır ki, bu da fərqində olmadan onsuz da bu davranışı gündəlik həyatımızda tətbiq edirik. Sevmədiyimiz bir adamı görəndə qamətimizi düzəltməyimiz, salamlaşarkən əlini daha yuxarıdan sıxmamız və əlimizi uzada bildiyimiz qədər uzatmağımız buna nümunədir.
Daha Çoxunu İstəmək. Manipulyator sizdən kiçik bir xahiş edir, yerinə gətirdiyiniz təqdirdə daha böyük bir xahiş edir, siz də başladığı işi yarım buraxan biri kimi görünməmək üçün təklifi qəbul etmək məcburiyyətində qalırsınız. Nümunə olaraq: “Uşaqlar evinə yardım toplayırıq, bizə 2 manat kömək etmək istəyirsiniz?” Deyə sual verər və siz də məbləğin sizə münasib olduğunu düşünüb və xahişi geri çevirməmək üçün yardımı edərsiniz. Qarşı tərəfdən isə belə bir sual gələr “Bu yardımı hər ay etmək istəyərsiniz bəs?”.

31 mart

shabi
*Mart soyqırımı və ya Mart hadisələri* — 1918-ci ilin 30 mart və 3 aprel tarixləri arasında Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Səlyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə Bakı Soveti və daşnak erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qırğın. Rəsmi mənbələrə əsasən soyqırımın nəticəsində 12 minə yaxın azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, on minlərlə insan itkin düşmüşdür. 1919 və 1920-ci ilin mart ayının 31-i iki dəfə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən ümummilli matəm günü kimi qeyd edilmişdir. Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli sərəncamı ilə 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edilmişdir.
1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş oktyabr çevrilişinin nəticəsində, Stepan Şaumyanın başçılıq etdiyi bolşevik Bakı Soveti Bakı quberniyasında hakimiyyəti ələ keçirmişdir. Etnik erməni olan və Britaniya hökumətindən milyon qızıl rubl məbləğində ilkin yardım alan Stepan Şaumyan, Bakıda azərbaycanlılara qarşı bolşeviklərlə erməni milliyətçilərinin əməkdaşlığını təmin etmişdir.
9 mart 1918-ci ildə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu Məhəmməd Tağıyevin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün general Talışinskinin başçılıq etdiyi Azərbaycan alayı Bakıya gəlmişdir. Məhəmməd Tağıyev Lənkəran şəhərində baş verən ixtilafda rus-erməni silahlı dəstələri tərəfindən qətlə yetirlmişdir və onun dəfn mərasimi 27 mart gününə təyin edilmişdir.
General Talışinski Bakıya gəlməzdən bir neçə gün əvvəl Lenin Bakı Sovetinin başçısı Stepan Şaumyana aşağıdakı məzmunda teleqram yollamışdır:
Hörmətli yoldaş Şaumiyan:
Məktubunuz üçün təşəkkür edirəm. Sizin düşünülmüş siyasətiniz bizə çox xoşdur və yaranmış vəziyyətdə siyasətinizin daha dərin və ehtiyatlı diplomatiya ilə birgə tətbiq edilməsini məqsədəuyğun sayır və nəticədə qələbə çalacağımıza əminik.
Çətinliklər gözlənilməzdir və indiyədək biz yalnızca imperialistlər arasında narazılıqlar və münaqişələr nəticəsində irəli getmişik. Bu konfliktləri işlətməyi öyrənin, hal-hazırda diplomatiya öyrənmək vacibdir.
Bütün dostalara xoş arzular və salamlar.
— V. Ulyanov (Lenin)
Leninin Şaumyana etdiyi bu müraciətə baxmayaraq, Bakıya daxil olarkən general Talışinski və Azərbaycan alayının üzvləri Bakı Soveti tərəfindən həbs altına alınmışlar, nəticədə şəhərdə yaşayan azərbaycanlılar Bakı Sovetinə qarşı müqavimət göstərməyə başlamışlar. Baş verən silahlı münaqişə martın 30-dan aprelin 2-də qədər Bakıda davam etmişdir və tarixdə "1918-ci ilin Mart Günləri" kimi qalmışdır.
Mahiyyətcə milli soyqırımı olan "Mart döyüşləri" Bakı Sovetinə qısa müddət ərzində vəziyyətə nəzarət etmək imkanı versə də, əhali arasında sovetlərə qarşı kin-küdurəti daha da artırdı, Azərbaycanda sovetləşmə ideyasına zərbə vurdu.
Bolşeviklərin böyük dövlətçilik siyasətinin labüd nəticəsi olan soyqırım Azərbaycanda milli istiqlala qarşı açıq-aydın sui-qəsd idi. Kütləvi soyqırım istiqlalın aparıcı qüvvəsi olan "Müsavat"ın milli dövlətçilik siyasət ideyalarına güclü təsir göstərdi, onu Rusiya İmperiyasını demokratik-federativ respublikaya çevirmək, burada millətlərə muxtariyyət hüququ vermək ideyasından imtina etməyə, bundan sonra tam dövlət müstəqilliyi xəttini əsas götürməyə, "Müstəqil Azərbaycan" ideyasını irəli sürməyə məcbur etdi.
Mart soyqırımından bir il sonra ermənilər bu hadisələri bolşeviklərlə müsəlmanlar arasında cərəyan edən hakimiyyət mübarizəsi kimi mətbuatda yaydılar. 1919-cu ilin yayında ABŞ tərəfindən Bakıya göndərilən general Harborda təqdim edilən sənəddə erməni yepiskopu Baqrat ermənilərin mart hadisələrində iştirakını inkar edir. Baqrat Bakıda hadisələr zamanı öldürülən 1000 nəfərdən 300-nün erməni və rus, 700-nün müsəlman olduğunu iddia edirdi. Bu soyqırım təkcə Bakıyla əhatəli deyildi. Aprel ayının ilk ongünlüyündən etibarən Bakıda törədilən bu qətliamlar eynilə Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Səlyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər bölgələrdə də edildi.
1917-ci il oktyabr çevrilişi və hakimiyyətə kommunistlərin gəlməsi zamanı yaranmış vəziyyətdən istifadə edən erməni millətçiləri və onların cəmləşdiyi Daşnaksutyun partiyası Bakıda və digər yerlərdə azərbaycanlılara qarşı mitinqlər keçirməyə başladılar.
Beləliklə, 1918-ci ildə Rusiyada yaranmış vəziyyətdən istifadə edən ermənilər öz istədiklərinə bolşevizm bayrağı altında nail olmağa cəhd göstərmişlər. Mart ayının əvvələrindən başlayaraq, ordudan tərxis olunan, lakin silahları alınmayan ayrı-ayrı erməni dəstələri Azərbaycanın müxtəlif yerlərində talanlara başlamışdılar. Bakıda qırğın törədilməsinə hələ 1918-ci ilin yanvarında cəhd edilmişdi. Müsəlman korpusunun komandiri general Talışinskinin həbsi şəhərin türk-müsəlman əhalisində ciddi qəzəb doğurmuşdu. Bundan istifadə edən ermənilər isə silahlı toqquşmaya cəhd göstərdilər. Lakin Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəriman Nərimanov və başqalarının səyi nəticəsində onların yanvar ayında qırğın törətmək planı baş tutmadı. Lakin onlar bu məkrli niyyətlərini mart ayında həyata keçirə bildilər. Stepan Şaumyan Bakı Sovetinin iclasında bildirmişdi ki, bu təşkilat Zaqafqaziyada vətəndaş müharibəsinin başlıca istehkamına çevrilməlidir. 1918-ci il 11-12 noyabr tarixli Sorğu Protokolunda Şamaxı pristavı Cəbrayıl bəy Cəbrayılbəyovun qeydlərində Bakıdan Şamaxıya qayıdan erməni hərbi dəstəsi ilə bağlı deyilir:
"1918-ci ilin mart ayında şəhər başçısı Teymur bəy Xudaverdiyevdən və müsəlman milli komitəsindən məlumat almışdır ki, Bakıdan Kürdəmir istiqamətində ordudan tərxis olunmuş 400 nəfər erməni Şamaxıya gəlir. Bakı müsəlman milli komitəsi xahiş edib ki, onları qara fikirlərindən çəkindirsinlər. Müsəlman milli komitəsi Ağsu şəhərinə nümayəndələr göndərdi, lakin səhərisi gün Şamaxıda eşitdik ki, həmin dəstə bölünüb ayrı-ayrı kəndlərə hücum ediblər. Bico və Ləngəbiz kəndlərinə hücum etmişlər... Ermənilərlə atışma Bico dağlarında başlayıb."
Protokolda haqqında bəhs edilən 400 nəfərlik dəstə Bico kəndində Pirəmsaq döyüşündə kənd əhalisi tərəfindən darmadağın edilmişdi. Həmin protokolda qeyd edildiyi kimi belə gözlənilməz müqavimətdən hirslənmiş ermənilər bu barədə Bakı Erməni Komitəsinə məlumat çatdırmış, qısa müddətdən sonra Şamaxıya 3 minə qədər erməni gətirilmişdi. Bundan xəbər tutan yerli müsəlman İcraiyyə Komitəsi, Şamaxı uyezdinin rəisi Hacımalıbəyov və uyezd qazisi Abdulxalıq Əfəndi Əfəndiyev erməni yepiskopunun yanına göndərildilər ki, silahlıları geri qaytarsın. Lakin erməni yepiskopunun cavabı qəti oldu: "Biz gəlmişik ki, bütün müsəlmanları qılıncdan keçirək...".
1918-ci il mart ayının 30-da Bakıda erməni kilsəsi yanında toplaşan daşnak dəstəsi müsəlmanlara ilk atəş açdı. 31 mart səhər tezdən bolşevik-daşnak dəstələri azərbaycanlılar yaşayan Kərpicxana, Məmmədli və başqa məhəllələrə hücum etdilər. Həmin məhəllələri havadan təyyarələr, dənizdən isə hərbi gəmilər bombalamağa başladılar. Ermənilər rusları inandırmışdılar ki, guya İçəri Şəhərdə azərbaycanlılar rusları qırıblar. Matroslar bunun yalan olduğunu biləndən sonra atəşi dayandırsalar da artıq gec idi, alova bürünmüş məhəllələrdə ölənlərin sayı-hesabı yox idi. Erməni millətçi faşistləri heç kimə rəhm etmirdilər, qarşılarına çıxan hər kəsi türk deyə dərhal qətlə yetirirdilər. Daşnaklar deyirdilər: "Biz heç bir bolşevik tanımırıq, təkcə müsəlman olmağın kifayətdir". Onlar evləri qarət edir, adamları yandırır, hamilə qadınları ağılasığmaz işgəncələrlə qətlə yetirirdilər. Ermənilər azərbaycanlılara məxsus məktəbləri, kitabxanaları, mədəniyyət ocaqlarının hamısını yandırırdılar. Hətta İçəri Şəhərə hücum zamanı A.Mikoyanın başçılığı ilə yaradılmış "İnqilabı müdafiə" adı ilə çıxış edən bu quldur dəstələri Bakının ən gözəl memarlıq abidələrindən olan "İsmailiyyəni" yandırmış, "Açıq söz", "Kaspi", "Baku", qəzetləri redaksiyalarını dağıtmış, "Təzə pir" məscidinin minarələrini isə top atəşi ilə dəlik-deşik etmişdilər. Bakı Kommunası 1918-ci ilin martında cinayətkar planı həyata keçirməyə başlayır. Təxminən 7 min erməni əsgəri müxtəlif cəbhələrdən Bakıya gətirilir. Bundan başqa "Qırmızı Qvardiya" adı altında yaradılan 10-12 minlik ordunun da 70%-i ermənilərdən ibarət idi. Qabaqcadan hazırlanan anlaşmaya əsasən, bolşevik-erməni koalisiyası cəbhə boyu hücuma keçir. Martın 30-da axşam saatlarında Bakıda ilk atəş səsləri eşidilir. Təpədən dırnağa qədər silahlanmış erməni əsgərləri müsəlmanların evlərinə basqınlar edərək onları vəhşicəsinə öldürür, körpələrə və qocalara aman vermirdilər. Qadınlar daha ağır şəkildə öldürülürdü. Arxiv materiallarına əsasən qulaqları, burunları kəsilən, orqanları parça-parça edilən 37 qadının meyiti tapılmışdı. Nəriman Nərimanov erməni vəhşilərinin törətdikləri qətliamlar haqqında belə bəhs edir: "Bolşevik olan bir müsəlmana belə aman verilmədi. Müsəlmanlara hər cür cinayəti etdilər. Nəinki kişilər, hətta hamilə qadınlar da daşnaqlardan canlarını qurtara bilmədilər".
Milli sülhə və birliyə qarşı "sinfi mübarizə" və "sinfilik" mövqeyindən çıxış edən S.Şaumyan başda olmaqla Bakı bolşevikləri "Bakı Sovetinin Zaqafqaziyada vətəndaş müharibəsinin başlıca mərkəzinə və istehkamına" çevirmək yolunu seçdilər. Onlar daşnaqlarla birlikdə "antisovet qiyamına", "əksinqilaba" qarşı mübarizə adı altında 1918-ci il mart ayının axırlarında (30-31-də) milli qırğın təşkil etmişdilər. Bu müsəlmanlara qarşı, xüsusilə azərbaycanlılara qarşı milli soyqırımı, Azərbaycanın milli istiqlalına xəyanətkar sui-qəsd idi. Həmin soyqırımı zamanı 12 mindən çox (bəzi sənədlərdə 15 min) günahsız azərbaycanlı qanına qəltan edildi. Bu soyqırımında daşnak silahlı dəstələri, habelə A.Mikoyanın başçılıq etdiyi "Qızıl Qvardiya" dəstələri xüsusilə fərqlənmişdilər.
 
Toqquşmanın başlanması üçün bəhanə isə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu Məhəmmədin cənazəsinin "Evelina" gəmisində Lənkərandan Bakıya gətirilməsini təşkil edən 48 hərbçinin gəlişi oldu. Ermənilər şayiə yaydılar ki, bu zabitlər Muğandakı malakan kəndlərini dağıtmaq barədə göstəriş alıblar. Bunu bəhanə gətirən Şaumyan gəmidəki zabitlərin tərksilah olunması üçün göstəriş verdi. Buna etiraz edən yerli əhali isə küçələrə çıxıb zabitlərin tərksilah olunmasına etirazını bildirdi. Beləliklə, dinc əhaliyə qarşı soyqırımı başladı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmış istintaq komissiyasının hesabatında bu hadisələr zamanı ölənlərin sayının 20 mindən çox olduğu bildirilir.
S.Lalayansın dəstələri 3-16 aprel tarixində Şamaxı əhalisinə divan tutdu. Yerli erməni və rus-malakan kəndlilərinin köməkliyi ilə təkcə mart ayında Şamaxının 58 kəndi Bakı Sovetinə bağlı erməni ordusu tərəfindən dağıdıldı. Təxminən 8 minə yaxın insan öldürüldü ki, bunun da 1653 nəfəri qadın, 965-i isə uşaq idi. 1918-ci ildə 15 min əhalisi olan Şamaxının 1921-ci ildə əhalisi təxminən 1700 nəfərə enmişdi.
Ermənilərin 1918-ci il mart və aprel aylarında Şamaxı və ona qonşu kəndlərdə törətdikləri qətliamları isbat edən çoxlu sayda arxiv materialı var. Bu materiallar arasında 22 noyabr 1918-ci ildə Təcili Araşdırma Komissiyasının başçısı A.Xasməmmədovun Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi başçısına Şamaxı şəhəri və ona qonşu kəndlərin dağıdılması və müsəlman əhali üzərində ermənilərin işgəncələri və cinayətləri haqqında məlumatını, həmin komissiyanın üzvü A.Novatskinin bu məsələylə bağlı komissiya başçısına verdiyi məlumatı, bu işlərdə cinayətkar şəxslərlə bağlı məhkəmə işinin başladılması haqqında Təcili Araşdırma komissiyasının 12 iyul 1919-cu il tarixli qərarını göstərmək olar.
Şamaxı şəhəri və ona qonşu olan kəndlərdə ermənilər tərəfindən törədilən soyqırım hadisələri haqqında 7 cild, 925 səhifədən ibarət araşdırma materiallarında toplanmış məlumatlar ermənilərin cinayət və qətliamlar etdiklərini bir daha göstərir. Araşdırma Komissiyası tərəfindən hazırlanan sənədə görə hələ yanvar ayında Bakı Soveti tərəfindən 15 maşın, mart ayının ortalarında isə 60 maşın dolusu silah və 2000 erməni əsgəri Şamaxıya göndərilmişdi.
Quba qəzasında da hadisələr eyni istiqamətdə cərəyan edirdi. Aprel ayında Quba qəzasına göndərilən daşnak dəstələrinin komandiri Hamazasp bildirmişdi: "Mən erməni xalqının qəhrəmanı və onun müdafiəçisiyəm... Mənə Xəzər dənizindən Şahdağadək olan ərazidə bütün müsəlmanları məhv etmək əmri verilmişdir". Onun başçılıq etdiyi daşnak dəstələri Quba qəzasında 122 kəndi yandırdılar. Yerli sakinlər isə min bir əzablarla qətlə yetirildilər. Ermənilər adamların gözlərini çıxararaq "gözmuncuğu" düzəldirdilər. Erməni millətçiləri tərəfindən törədilən bu soyqırım zamanı 30 minə yaxın adam öldürüldü.
Ermənilər bütün Azərbaycanı işğal etməyə cəhd göstərirdilər. Onlar bu dəfə Qarabağda yaşayan ermənilərlə birləşib Gəncəyə hücuma hazırlaşırdılar. Lakin 1918-ci ilin mayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda ölüm-dirim mübarizəsinin başlanması işğalçıların bütün planlarını pozdu.
Mart hadisələri əslində bolşeviklərin daşnaqlarla birlikdə həyata keçirdikləri milli qırğın idi. Bu qırğının əsas təşkilatçısı olan S.Şaumyan özü də 1918-ci il aprelin 13-də RSFSR XKS-ə yazdığı məktubunda etiraf etmişdi: "Biz süvari dəstəmizə birinci silahlı hücum cəhdindən bəhanə kimi istifadə etdik və bütün cəbhə boyu hücuma keçdik... Bizim altı min nəfərə yaxın silahlı qüvvələrimiz var idi... "Daşnaksütyunun" da üç-dörd min nəfərlik milli hissələri var idi ki, bunlar da bizim ixtiyarımızda idi. Milli hissələrin inkişafı vətəndaş müharibəsinə qismən milli qırğın xarakteri vermişdi, lakin buna yol verməmək mümkün deyildir. Biz bilərəkdən buna yol verdik".
 
31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür.
Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra xalqımızın tarixi keçmişinin obyektiv mənzərəsini yaratmaq imkanı əldə edilib. Uzun illər gizli saxlanılan, üzərinə qadağa qoyulmuş həqiqətlər açılır, təhrif edilmiş hadisələr özünün əsl qiymətini alır.
Azərbaycan xalqına qarşı dəfələrlə törədilmiş və uzun illərdən bəri öz siyasi-hüquqi qiymətini almamış soyqırım da tarixin açılmamış səhifələrindən biridir.
1813 və 1828-ci illərdə imzalanan Gülüstan və Türkmənçay müqavilələri Azərbaycan xalqının parçalanmasının, tarixi torpaqlarımızın bölünməsinin əsasını qoydu. Azərbaycan xalqının bu milli faciəsinin davamı kimi onun torpaqlarının zəbti başlandı. Qısa bir müddətdə bu siyasət gerçəkləşdirilərək ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına kütləvi surətdə köçürülməsi həyata keçirildi. Soyqırım Azərbaycan torpaqlarının işğalının ayrılmaz bir hissəsinə çevrildi.
İrəvan, Naxçıvan və Qarabağ xanlıqları ərazilərində məskunlaşdırılan ermənilərin orada yaşayan azərbaycanlılarla müqayisədə azlıq təşkil etmələrinə baxmayaraq, öz havadarlarının himayəsi altında "erməni vilayəti" adlandırılan inzibati bölgünün yaradılmasına nail oldular. Belə süni ərazi bölgüsü ilə əslində azərbaycanlıların öz torpaqlarından qovulması və məhv edilməsi siyasətinin bünövrəsi qoyuldu. "Böyük Ermənistan" ideyaları təbliğ olunmağa başlandı. Bu uydurma dövlətin Azərbaycan torpaqlarında yaradılmasına bəraət qazandırmaq məqsədilə erməni xalqının tarixinin saxtalaşdırılmasına yönəlmiş genişmiqyaslı proqramlar reallaşdırıldı. Azərbaycanın və ümumən Qafqaz tarixinin təhrif olunması həmin proqramların mühüm tərkib hissəsini təşkil edirdi.
"Böyük Ermənistan" yaratmaq xülyasından ruhlanan erməni qəsbkarlar 1905-1907-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı açıq şəkildə genişmiqyaslı qanlı aksiyalar həyata keçirdilər. Ermənilərin Bakıdan başlanan vəhşilikləri Azərbaycanı və indiki Ermənistan ərazisindəki qədim Azərbaycan torpaqlarını əhatə etdi. Yüzlərlə yaşayış məntəqəsi dağıdılıb yerlə-yeksan edildi, minlərlə azərbaycanlı vəhşicəsinə qətlə yetirildi. Bu hadisələrin təşkilatçıları məsələnin mahiyyətinin açılmasına, ona düzgün siyasi-hüquqi qiymət verilməsinə maneçilik törədərək azərbaycanlıların mənfi obrazını yaratmış, özlərinin avantürist torpaq iddialarını pərdələmişdilər.
Birinci Dünya müharibəsi, Rusiyada baş vermiş 1917-ci il fevral-burjua inqilabı və oktyabr çevrilişindən məharətlə istifadə edən ermənilər öz iddialarını bolşevik bayrağı altında reallaşdırmağa nail oldular. 1918-ci ilin mart ayından etibarən əksinqilabçı ünsürlərlə mübarizə şüarı altında Bakı Kommunası tərəfindən ümumən Bakı quberniyasını azərbaycanlılardan təmizləmək məqsədi güdən mənfur plan həyata keçirilməyə başlandı. Həmin günlərdə ermənilərin törətdikləri cinayətlər Azərbaycan xalqının yaddaşına əbədi həkk olundu. Minlərlə dinc azərbaycanlı əhali yalnız milli mənsubiyyətinə görə məhv edildi. Ermənilər evlərə od vurub insanları diri-diri yandırdılar. Milli memarlıq incilərini, məktəbləri, xəstəxanaları, məscid və digər abidələri dağıdıb Bakının böyük bir hissəsini xarabalığa çevirdilər.
Azərbaycanlıların soyqırımı Bakı, Şamaxı, Quba qəzalarında, Qarabağ, Zəngəzur, Naxçıvan, Lənkəran və Azərbaycanın başqa bölgələrində xüsusi qəddarlıqla həyata keçirildi. Bu ərazilərdə dinc əhali kütləvi surətdə qətlə yetirildi, kəndlər yandırıldı, milli mədəniyyət abidələri dağıdılıb məhv edildi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra 1918-ci ilin mart hadisələrinə xüsusi diqqət ayrıldı. Nazirlər Şurası 1918-ci il iyulun 15-də bu faciənin tədqiqi məqsədilə Fövqəladə istintaq komissiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul etdi. Komissiya mart soyqırımını, ilkin mərhələdə Şamaxıdakı vəhşilikləri, İrəvan quberniyası ərazisində ermənilərin törətdikləri ağır cinayətləri araşdırdı. Dünya ictimaiyyətinə bu həqiqətləri çatdırmaq üçün Xarici İşlər Nazirliyi nəzdində xüsusi qurum yaradıldı. 1919 və 1920-ci il mart ayının 31-i iki dəfə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən Ümummilli Matəm Günü kimi qeyd edildi. Əslində bu, azərbaycanlılara qarşı yürüdülən soyqırım və bir əsrdən artıq davam edən torpaqlarımızın işğalı proseslərinə tarixdə ilk dəfə siyasi qiymət vermək cəhdi idi. Lakin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutu bu işin başa çatmasına imkan vermədi.
Zaqafqaziyanın sovetləşməsindən öz çirkin məqsədləri üçün istifadə edən ermənilər 1920-ci ildə Zəngəzuru və Azərbaycanın bir sıra torpaqlarını Ermənistan SSR-in ərazisi elan etdilər. Sonrakı dövrdə bu ərazilərdəki azərbaycanlıların deportasiya edilməsi siyasətini daha da genişləndirmək məqsədilə yeni vasitələrə əl atdılar. Bunun üçün onlar SSRİ Nazirlər Sovetinin 23 dekabr 1947-ci il "Ermənistan SSR-dən kolxozçuların və başqa azərbaycanlı əhalinin Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi haqqında" xüsusi qərarına və 1948-1953-cü illərdə azərbaycanlıların öz tarixi torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiyasına dövlət səviyyəsində nail oldular.
Erməni millətçilər öz havadarlarının köməyi ilə 1950-ci illərdən etibarən Azərbaycan xalqına qarşı kəskin mənəvi təcavüz kampaniyasına başladılar. Keçmiş sovet məkanında müntəzəm şəkildə yayılan kitab, jurnal və qəzetlərdə milli mədəniyyətimizin, klas irsimizin, memarlıq abidələrimizin ən nəfis nümunələrinin erməni xalqına mənsub olduğunu sübut etməyə çalışırdılar. Eyni zamanda, onlar tərəfindən bütün dünyada azərbaycanlıların mənfi obrazını formalaşdırmaq cəhdləri də güclənirdi. "Yazıq, məzlum erməni xalqı"nın surətini yaradaraq əsrin əvvəlində regionda baş verən hadisələr şüurlu surətdə təhrif olunur, azərbaycanlılara qarşı soyqırım törədənlər soyqırım qurbanları kimi qələmə verilirdi.
XX əsrin əvvəlində əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlı olan İrəvan şəhərindən və Ermənistan SSR-in digər bölgələrindən soydaşlarımız təqiblərə məruz qalaraq kütləvi surətdə qovulurdu. Azərbaycanlıların hüquqları ermənilər tərəfindən kobudcasına pozulur, ana dilində təhsil almasına əngəllər törədilir, onlara qarşı repressiyalar həyata keçirilirdi. Azərbaycan kəndlərinin tarixi adları dəyişdirilir, toponimika tarixində misli görünməmiş qədim toponimlərin müasir adlarla əvəzolunma prosesi baş verirdi.
Saxtalaşdırılmış erməni tarixi gənc ermənilərin şovinist ruhda böyüməsinə zəmin yaratmaq üçün dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırılırdı. Böyük humanist ideallara xidmət edən Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti ruhunda tərbiyə olunmuş yeni nəslimiz ekstremist erməni ideologiyasının təqiblərinə məruz qalırdı.
Azərbaycan xalqının mənəviyyatına, milli qüruruna və mənliyinə yönəlmiş böhtanlar siyasi və hərbi təcavüz üçün ideoloji zəmin yaradırdı. Xalqımıza qarşı aparılan soyqırım siyasəti özünün siyasi-hüquqi qiymətini tapmadığı üçün tarixi faktlar sovet mətbuatında ermənilər tərəfindən təhrif olunur və ictimai fikir çaşdırılırdı. Ermənilərin sovet rejimindən bəhrələnərək həyata keçirdikləri və 1980-ci illərin ortalarında daha da güclənən anti-Azərbaycan təbliğatına Azərbaycan Respublikasının rəhbərliyi vaxtında lazımi qiyməti vermədi.
1988-ci ildən ortaya atılan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ilkin mərhələsində yüz minlərlə azərbaycanlının öz tarixi torpaqlarından qovulmasına da respublikada düzgün siyasi qiymət verilmədi. Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilməsi haqqında ermənilərin qeyri-konstitusion qərarını və Moskvanın əslində bu vilayəti Xüsusi İdarəetmə Komitəsi vasitəsilə Azərbaycanın tabeliyindən çıxarmasını xalqımız ciddi narazılıqla qarşıladı və mühüm siyasi aksiyalara əl atmaq məcburiyyəti qarşısında qaldı. Respublikada keçirilən mitinqlər zamanı torpaqlarımızın işğalı siyasəti qətiyyətlə pislənsə də, Azərbaycan rəhbərliyi öz passiv mövqeyindən əl çəkmədi. Məhz elə bunun nəticəsi olaraq 1990-cı ilin yanvar ayında getdikcə güclənən xalq hərəkatını boğmaq məqsədilə Bakıya qoşunlar yeridildi, yüzlərlə azərbaycanlı məhv və şikəst edildi, yaralandı, digər fiziki təzyiqlərə məruz qaldı.
1992-ci ilin fevral ayında ermənilər Xocalı şəhərinin əhalisinə misli görünməmiş divan tutdu. Tariximizə Xocalı soyqırımı kimi həkk olunan bu qanlı faciə minlərlə azərbaycanlının məhv edilməsi, əsir alınması, şəhərin yerlə-yeksan edilməsi ilə qurtardı.
Millətçi-separatçı ermənilərin Dağlıq Qarabağda başladığı avantürist hərəkatın nəticəsi olaraq, bu gün bir milyondan artıq soydaşımız erməni qəsbkarlar tərəfindən öz doğma yurd-yuvalarından didərgin salınıb çadırlarda yaşamağa məhkum edilmişdi. Ərazimizin 20 faizinin erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı zamanı minlərlə vətəndaşımız şəhid oldu, xəsarət aldı.
Azərbaycanın XIX-XX əsrlərdə baş verən bütün faciələri torpaqların zəbti ilə müşayiət olunaraq, ermənilərin azərbaycanlılara qarşı düşünülmüş, planlı surətdə həyata keçirdiyi soyqırım siyasətinin ayrı-ayrı mərhələlərini təşkil edib. Bu hadisələrin yalnız birinə - 1918-ci il mart qırğınına siyasi qiymət vermək cəhdi göstərilib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi kimi Azərbaycan Respublikası bu gün onun axıra qədər həyata keçirə bilmədiyi qərarların məntiqi davamı olaraq, soyqırım hadisələrinə siyasi qiymət vermək borcunu tarixin hökmü kimi qəbul edir.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli fərmanından sonra hər il 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi dövlət səviyyəsində qeyd edilir.

ən çətin dillər

shabi
Dünyanın ən çətin dili nədir? Dünyanın ən çətin dilləri və onların xüsusiyyətləri:
Dünyada danışılan dillər çoxdur. Hər dilin öz qaydaları var. Bəzi dillər sahib olduqları xüsusiyyətlər sayəsində olduqca çətindir. Sizin üçün dünyanın ən çətin dili hansıdır? Dünyanın ən çətin dilləri hansılardır və xüsusiyyətləri? Budur, bütün maraqlı detallar.
Dünyanın bir çox ölkəsində misilsiz bir dil var. Bəzi ölkələr mövcudluqlarını ortaq bir dil ilə davam etdirirlər. Ən çox danışılan dil İngilis dili olaraq bilinir. Əlbətdə ki, elə dillər var ki, oxumaq, danışmaq və yazmaq çox çətindir.
Dünyanın ən çətin dili nədir?
Dünyanın ən çətin dili Çin dili olaraq bilinir. Çin dili fərqli xüsusiyyətləri və bənzərsiz qaydaları ilə çox çətin bir dildir. Məşhur bir dildir, çünki danışma sahəsi çoxdur. Ancaq öyrənmək çox çətindir.
Çin dili fərqli qaydaları olan bir dildir. Dünya əhalisinin təxminən beşdə biri Çin dilində danışır. Ancaq bu dili öyrənmək çox çətindir. Yazısı və hərfləri tamamilə fərqli olan Çin, dünyanın ən çətin dili kimi məşhur olmağı bacardı.
Dünyanın ən çətin dilləri və xüsusiyyətləri nədir?
Dünyada Çin dili qədər çətin danışılan dillər var. Bu dilləri öyrənmək olduqca çətindir.
1. ərəb
Ərəb dili ən qədim dillərdən biridir. Ərəb dilindəki hərflər tez-tez fərqli hərflərə çevrildiyi üçün sözlərin mənaları dəyişə bilər. Geniş bir coğrafiyada yayılmış bu dildə bir çox yerdə danışılır. Beləliklə, anlamaq çətin bir dil olmuşdur.
2. Vyetnam
Adından da göründüyü kimi, Vyetnamın milli dili olan Vyetnam dili ən çətin dillərdən biridir. Çin dilinə bənzər xüsusiyyətlərə sahib olan bu dil bir çox söz ehtiyatını Çindən götürmüşdür. Eyni zamanda bir çox fərqli işarələrə və intonasiyaya sahib bir dildir.
3. Alban
Hind-Avropa dili olan alban dilində ilk dəfə Çernoqoriyada danışıldı. Daha sonra İtaliyada və Yunanıstanda köhnə icmalarında danışmağa başladı. Köhnə bir dil olan alban dili, çətin dillərdən biri olaraq ortaya çıxır.
4. Yapon
Yapon dili Çin dili kimi çox çətin bir dildir. Dünyada 100 milyondan çox insan bu dildə danışır. Mürəkkəb sisteminə görə ən çətin dillərdən birinə çevrilmişdir.
5. Macar
Bu dil Macarıstanın milli dilidir. Ural dil ailəsinə aid olan bu dildə Ukrayna, Serbiya, Slovakiya və Rumıniya kimi yerlərdə danışılır. Macar dilindəki hərflər və fərqli mənalı sözlər nəticəsində bu dil dünyanın ən çətin dillərindən birinə çevrildi.

Bədən dili

shabi

Bədən dili adamın emosional vəziyyətinin xarici
təza­hü­rü­dür. Hər bir hərəkət, yaxud jest adamın
hisslərini gizlətdiyi otağın açarı ola bilər. Məsələn, artıq
çəkisindən utanan kişi çənəsinin altındakı dərini dartmağa
çalışır; budlarının çox yoğun olduğunu bilən qadın donunu
aşağı çəkir; qorxu hissi olan, ehtiyatlanan adam ya
qollarını sinəsində çarpazlayır, ya da ayağını ayağının
üstünə aşırır, yaxud hər ikisini edir; sinəsi açıq qadınla
söhbət edən kişi gözlərini yayındırmağa, qadının döşlərinə
zillənməməyə çalışa bilər, amma eyni zamanda, özündən
asılı olmayaraq əlləriylə nəyisə axtarırmış, nəyəsə
toxunmaq istəyirmiş kimi hərəkətlər edər.

qaranquş

shabi
Qaranquşlar
Deyilənə görə bu quş kimin damının altında yuva qursa həmin evdə səliqə və xoşbəxtlik olar.
Qaranquşların həyatı insanlarla sıx bağlıdır. Sinəsi ağ şəhər qaranquşları səliqəli, bağlı yuvalarını daş və taxta evlərin karnizləri altında, kənd qaranquşları isə samanlıq və kənd evlərinin damları altında qurur.
Onlar palçıqdan hazırladıqları açıq yuvalarını tirlərə, taxta divarların və damların çıxıntılarına bərkidir. Qaranquşların gölməçələrin kənarındakı qurumamış palçığı dimdikləri ilə gətirərək kiçik və səliqəli yuvalar tikdiyini görmüşük.
Həm şəhər, həm də kənd qaranquşları yalnız həşəratlarla qidalanır. Demək olar ki, ömürlərini havada – uçaraq keçirir. Qaranquş yay fəslində yarım milyondan bir milyona qədər mığmığa, ağcaqanad və mənənə ovlayır.
Havanın dəyişməsindən, ildırımdan öncə qaranquşlar alçaqdan uçur. Onların bu hərəkəti insanlarda yağış əlaməti kimi qəbul edilir. Bəzən sərçə qaranquşun yuvasına girir. Bu zaman qaranquş çağırılmamış qonağı qovmağa çalışaraq təlaşla yuvanın ətrafında dövrə vurur. Bəzən sərçələrin zəbt etdiyi yuvanı tərk edərək yaxınlığında digərini tikməyə başlayır.
Adətən may ayının əvvəllərində yuvada dişi qaranquşun kürt yatdığı 4-6 yumurta peyda olur. Erkək qaranquş bu zaman ona yem gətirir, sonra hər iki valideyn cücələrə qayğı göstərir. Cücələr yuvada 3 həftə yemlənir, yuvadan uçduqdan sonra onlara bir neçə gün ov etmək öyrədilir. Sonda valideynləri onları tərk edir.
Qaranquşlar nəhəng ərazilərdə: Avropa, Asiya, Afrikanın şimalında və demək olar ki, bütün Şimali Amerikada məskunlaşıb.
Avropa qaranquşları Ekvatorial və Cənubi Afrikada, Asiya qaranquşları Hindistandan Filippinə qədər ərazilərdə, Şimali Amerika qaranquşları Cənubi Amerikanın şimalında qışlayır. Avropa qaranquşları mart-aprel aylarında yuva qurmaq üçün geri qayıdır.
Qaranquş çox gözəl və mehriban quşdur. O, itili uçuşu ilə tutqun və yağışlı, həmçinin açıq yay səmasını canlandırır.

uğur

shabi
Uğur nədir?
Başqalarının istəklərinə əsasən deyil, öz istəklərimizə əsasən hədəfimizi müəyyən etməliyik.
Bəzi insanlar başqa insanlara yardım etməyin onları xoşbəxt etdiyini görərlər və bu səbəblə də, onlar üçün uğur başqalarına həsr olunan bir həyat kimi görünə bilər. Bəziləri bir iş qurmağın və ya bir məhsul istehsal etməyin onları xoşbəxt etdiyini görər. Bəziləri təkliyi, bəziləri isə mütəmadi aktivliyi, fəaliyyəti üstün tutarlar.
Sadə olsa da, həqiqət budur: məni xoşbəxt edən şeyin, başqasını xoşbəxt etməməsi və ya əksinə olması çox normal və təbii bir haldır. Məsələn, mənim uğur anlayışım, çox ehtimal ki, sizinkinə oxşamır və bu da təbiidir.
Özümüz üçün uğur anlayışına aydınlıq gətirmiş olmasaq və başqasının yolundan getməyə çalışsaq, sonda məyus olar və özümüzü uğursuz biri hiss edərik.
Uğura gedən yolda özümüzə ilk verməli olduğunuz sual budur: “Məni nə xoşbəxt edər?”
Bununla yanaşı, uğurlu olduğunuz sahələri bir çox tərəfdən başa düşmək də əhəmiyyətlidir. Belə ki, müəyyən bir hədəfə çatana qədər uğursuz olduğumuzu düşünsək, heç xoşbəxt ola da bilmərik. Uğurla əldə etdiyimiz hər şeyi tanımaq və qəbul etməliyik.

pigmalion effekti

shabi
Piqmalion effekti
Bu terminin adı Bernard Şounun pyesindən götürülüb. Bu anlayışı ilk dəfə şagirdlərin davranışlarına müəllimlərin gözləntilərinin təsirini öyrənən Robert Rozentel və Lenor Cekobson öz əsərlərində işlədiblər.
Araşdırma müəllimlərin gözləntilərinin manupulyasiyası və məktəblilərin İQ-lərinə onların təsirinin qiymətləndirilməsindən ibarət olub. Təsadüfü seçimlə 18 müxtəlif məktəbdən şagirdlər seçilib. Seçilmiş uşaqların 20 faizi müəllimlərim tədrisdə yüksək nəticə gözlədikləri şagirdlər olub. Təcrübə nəticəsində məlum olub ki, müəllimlərin tez-tez təriflədiyi şagirdlər başqalarına nisbətən daha yüksək nəticə göstəriblər.
Hazırda bu fenomendən biznes, idman, menecerlik kimi sahələrdə daha çox istifadə olunur.

nəsrəddin tusi

shabi
Tusi Xacə Nəsrəddin. Əxlaqi- Nasiri.
Görkəmli Azərbaycan alimi, şair və yazıçısı, dövlət xadimi Xacə Nəsirəddin Tusinin "Əxlaqi-Nasiri" ( Nasirin əxlaqa aid kitabı ) əsəri Orta və Yaxın şərq məktəblərində əsrlər boyu əxlaq dərsliyi kimi şöhrət qazanmışdır._ _Farsca qələmə aldığı bu əsəri Tusi ən azı üç dəfə yenidən işləmişdir.
Özündən əvvəlki etik-fəlsəfi fikirlərə yekun vuran " Əxlaqi- Nasiri" də müəllifin insan, ailə, cəmiyyət, əxlaq, din, ictimai münasibətlər və s. ilə bağlı görüşləri öz parlaq əksini tapır. Sonrakı əsrlərdə yazılan bu səpkili kitabların heç birisi oxucular arasında onun kimi şöhrət tapmamış, əsla "Əxlaqi- Nasiri" səviyyəsinə yüksələ bilməmişdir.
Dünya görüşü, fəlsəfi baxışların zənginliyi və rəngarəngliyi ilə seçilən bu ölməz əsərin Azərbaycan oxucusuna təqdim olunan tərcüməsində Tusi ruhu, Şərq koloriti mümkün qədər qorunub saxlanmışdır.
1

Yel çərşənbəsi.

shabi
Novruzdan əvvəlki son 4 çərşənbəyə Azərbaycan mədəniyyətində xüsusi əhəmiyyət verilir. Novruza yaradılışın mərhələlərini işarələyən 4 ünsür (su, od, külək və torpaq) ilə əlaqədar ənənələr daxildir._ Ümumiyyətlə, Çərşənbə günlərində və xüsusilə bu son dörd Çərşənbə gecə vaxtı diqqətli olunması və təbiətə (təbiət ruhlarına) hörmətsizlik edilməməsi lazım olduğuna inanırlar.Çərşənbələr yazın gəlişindən xəbər verir.
Elmi ədəbiyyatda çərşənbələrin dörd ünsürlə adlandırılmasının müasir dövrün ənənəsi olması, yəni, bu adların sonradan qoyulması barədə fikirlər də var. Tədqiqatçıların araşdırmalarına görə, qədimdən, Azərbaycanın müxtəlif regionlarında çərşənbələrə fərqli adlar verilib. Ən geniş yayılan ardıcıllıqlardan biri bu cürdür: 1) Yalançı çərşənbə; 2) Xəbərçi çərşənbə; 3) Ölü çərşənbəsi (və ya Qara çərşənbə, həmin gün qəbirlər ziyarət olunur); 4) İlaxır çərşənbə.

*Yel çərşənbəsi* günündə isə əsən isti küləklər yazın gəlişindən xəbər verir. Xalq arasında "Külək oyadan çərşənbə", "Küləkli çərşənbə" kimi tanınan Yel çərşənbəsi ilaxır çərşənbələrin üçüncüsüdür. İnama görə bu çərşənbədə oyanan yel, külək oyanmış suyu, odu hərəkətə gətirir. Şifahi xalq yaradıcılığında Yelin tanrı olması ilə bağlı müxtəlif nəğmə, əfsanə, rəvayət, mif, inanc, məsəl və s. yaranmışdır. Novruz şənliklərində icra olunan Yel baba mərasimi öz kökü etibarilə qədim əcdadlarımızın Yel tanrısına etiqadı ilə bağlıdır.

*İnanclar:*
Yeli əsdirəni söyməzlər.
Yel çərşənbəsi gecəsi söyüd ağacının altına gedib niyyət elə və Yel babanı çağır. Əgər Yel baba sənin səsini eşidib əssə və söyüdün budaqlarını torpağa toxundursa, diləyin yerinə yetər.
Üçüncü çərşənbə bəzi bölgələrdə, xüsusən də Azərbaycanın qərb rayonlarında Qara çərşənbə, Gül çərşənbə də adlandırılır. Həmin gün qəbirlər ziyarət olunar, kol-kosdan təmizlənər, dünyasını dəyişmiş yaxınlar yad edilər.

zərərli qidalar

shabi
Təəccüblüdür ki, yemək seçəndə biz əvvəlcə içimizə gələn dad və duyğulara diqqət yetiririk. Və yalnız sonra biz nə qədər faydalı olduğunu düşünürük. Buna görə də tez-tez vücudumuza zərərli yemək yeyirik. Və tez-tez olur, bizim üçün ən dadlı şeylər əslində və ən sağlamlığa zərərli olur. Bu baxımdan insan sağlamlığına zərər verən məhsullar haqqında danışaq. Belə ki, bugünkü məqalənin mövzusu "Çipslər, soda və digər zərərli yeməklər".
Alkol - bədəndə kifayət qədər miqdarda bu cür vitaminləri udmaq üçün imkan verməyən bir məhsuldur. Alkol çox miqdarda kalori ehtiva edir və buna görə kilo verməyə icazə verməyəcəkdir. Qaraciyərə və böyrələrə necə təsir edəcəyini danışmaq lazım deyil - hər kəs bunun zərərli bir qidadır olduğunu bilir.

ay

shabi
Ay  Yer planetinin yeganə təbii peykidir. Yer və Ayın mərkəzləri arasındakı məsafə orta hesabla 384 467 km-dir. Ayın Yer ətrafında bir tam dövrü 27 gün 7 saat 44 dəqiqə 2803 saniyədir. Saatda 3679 km yolu qət edir. Diametri 3476 km, səthinin sahəsi 3,79·1010 km².
Yerdən Ayın ancaq bir yarımkürəsi görünür. Ayın görünməyən tərəfinin fotoşəkli ilk dəfə 1959-cu ildə Sovet kosmik stansiyası tərəfindən çəkilmişdir. Daha sonra 1969-cu ildə Apollon proqramı çərçivəsində iki ABŞ astronavtı Ay səthinə enmiş və tədqiqat aparmışdır. Ay kosmik fəzada insanın ayaq basdığı tək fəza cismidir.
Ayın Yer ətrafına fırlanma orbiti tam çevrə deyil. Odur ki, Ay Yerə bəzən yaxınlaşır bəzən isə uzaqlaşır. Ayın Yerə ən yaxınlaşma nöqtəsinə _perigey_ , ən uzaqlaşma nöqtəsinə isə _apogey_ deyilir. Ay apogeydə olarkən onun Yerdən uzaqlığı 405 363 km, perigeydə olarkən 357 448 km olur. Odur ki, onun perigeydə olarkən görünən ölçüləri apogeydə olan ölçülərindən böyük olur. Məsələn, perigeydə Ayın görünən diskinin diametri apogeydə olan diskindən 14%, parlaqlığı isə 30% çox olur. Ay perigeydə olarkən okeanlarda qabarmanın səviyyəsi də yüksək (təqribən 6-15 sm) olur. Ayın bu vəziyyəti insanların əhval–ruhiyyəsinə, psixoloji vəziyyətlərinə də təsir edir. Ay adətən dekabr ayında bu vəziyyətdə olur.
2009-cu ilin oktyabrında NASA su tapmaq məqsədilə Ayın cənub qütbünü bombalayıb. 2009-cu ilin noyabr ayında Amerika Aerokosmik agentliyi (NASA) Ayda donmuş halda çoxlu miqdarda su tapıldığını açıqlayıb.
Yaponiya alimləri Yer kürəsinin peyki Ayın öyrənilməsi proqramı üzərində işləyirlər. Proqrama görə Ayda elmi-tədqiqat bazası və orada işləmək üçün xüsusı robotlar yaradılacaq. Yer kürəsinin peykinin öyrənilməsi proqramı xüsusi çağırılmış iclasda müzakirə edilib. İclasda 2020-ci ilədək Ayda aparılacaq elmi tədqiqatların ümumi dəyəri 200 milyard yen (2,2 milyard dollar) məbləğində qiymətləndirilib. Ayın səthi iki mərhələdə öyrəniləcək. Aya təkərli robotlar göndəriləcəkdir. Robotlar vasitəsilə videogörüntülər Yer Kürəsinə ötürüləcək və Ayın daxili quruluşu öyrəniləcəkdir. Ayın cənub qütbündə tədqiqat bazası yaradılacaq, həmin bazadan 100 kilometr radiusda kəşfiyyat və tədqiqat işləri aparılacaq. Stansiya müstəqil şəkildə elektrik enerjisi istehsal edəcək, torpaq nümunələri və xüsusi qiymətli nüsxələri Yerə göndərəcək.

@ işarəsinin mənası

shabi
@ işarəsinin mənası nədir? Bu simvolun tarixçəsi haqqında:
Bir az qəribə görünən və quyruğunun üstündə gəzən bu kiçik "a" hərfi internetda ən çox istifadə edilən simvollardan biri halına gəldi. Simvolun əsl mənşəyi dəqiq bilinmir. Dünyada ümumiyyətlə qəbul edilmiş ortaq bir adın olmaması təəccüblüdür. Ən çox qəbul olunan adı ingilis dilinda "at sign" dır. Almanlar bu simvolu "at zeichen", ispanlar "arroba", fransızlar "arobase" və yaponlar "atto maak" adlandırırlar. İnternet adreslerinin ikinci hissədəki son bir neçə simvol ümumiyyətlə o şəxsin əlaqəli olduğu təşkilatı və ölkəni göstərir. Məsələn, "com" ( ticari ) , "gou"( hökumat ), "net"( şəbəkə təşkilatı ) , "edu" ( təhsil ) , "mill" ( hərbi ). Bunların xaricindəkilər isə "org" ( təşkilat ) uzantısını daşıyırlar Bu simvollardan sonra isə mənsub olduğu ölkəni müəyyənləşdirən Tr ( Türkiyə ) , Uk ( İngiltərə ) , fr ( Fransa ) kimi işarələr gəlir. "Us" uzantısını istifadə etməli olan ABŞ isə adətən bir ölkə kodu uzantısını istifadə etmir. @ Simvolunun mənşəyi bir sirrdir, amma onun da bəzi hekayələri var.
İlk hekayəyə görə orta əsr rahiblərinin yorğun əlləri @ simvolunu yaratmışdır. Mətbəənin icadından əvvəl əsasən din haqqında kitabların hər nüsxəsi əllə yazılmışdır. Bu uzun və yorucu işi Rahiblar görürdülər. "At" sözü latınca "ad" sözündən əmələ gəlsə də, kitablarda qısa bir söz olmasına baxmayaraq "yan , sağ , dövlət , içəridə , yanında beherine" kimi bir çox fərqli mənaları ifadə edirdi və bu söz kitablarda çox təkrarlanırdı. Nəhayət bundan yorulan Rahiblar "t" işarəsini "a"ınn üstünə soldan keçərək "t"ı @ şəklina çevirdilar va tək əl işarəsi ilə yazdılar. İkinci hekayəyə görə, simvol 'amfora' sözünün qısaldılması idi . O dövrdə 'amfora' taxıl, ədviyyat və şərab daşıyan sobada bişmiş kublar üçün ölçü vahidi idi . Giorgio Stabile adlı bir İtalyan tadqiqatçı 1492 Latın - İspan lüğətinda "amfora"ın ağırlıq ölçüsü olan "arroba"a çevrildiyini kəşf etdi . Bu səbəbdən İspanlar hələ də @ işarəsini "arroba" adlandırırlar. Stabile ayrıca Florensiyalı tacir Francesco Lapiin 1536- cı ildə yazdığı bir maktubda @ işarəsindan istifadə etdiyini aşkar etdi . Bu nişan həm də uzun məsafalərdəki ticarəti göstərmək üçün istifadə olunurdu, lakin 18-ci əsrdə istifadəsi vahid başına qiymət göstərmək üçün idi. Məsələn, hər biri 5 pensdan 10 portağal alınmış olsaydı, hər biri "10 portağal @ 5 pens" olaraq yazılırdı, @ işarəsi ilk dəfə 1885 - ci ilda daktiloların ilk nümunəsi olan Underwood - un klaviaturasında istifadə edilmişdir. E - poçt ünvanının bir hissəsi olaraq ilk dəfə 1977-ci ildə Roy Tomlinson tərəfindən istifada edilmişdir. Tomlinsonun məqsədi heç kimin adında olmayan və qarışıqlığa səbəb olmayacaq bir işarə istifadə etmək idi.

ailə

shabi
Ailənin əsasını evlilik yaşına çatan iki əks cinsin evlənmə məsələsi təşkil edir. Bu ikisinin üzərinə düşən ən birinci vəzifə bir-biri ilə uyğunlaşmaqdır. Ər-arvadın oxşarlığı onları şərikli həyat qurmağa sövq etsə də, onlar iki müxtəlif xarakter sahibidir və hər birinin özünə xas xasiyyəti, duyğuları, şəxsi dəyərləri vardır. Ər-arvad bir-birilərinə uyğunlaşmaq naminə, zaman keçdikcə bəzi şəxsi maraqlarını, zövqlərini kənara qoymalı və hər iki tərəf də ayrı-ayrılıqda qarşı tərəfin bir sıra müstəqil hüquqlarını qəbul etməlidirlər (Salvador Minuçin, “Ailə və onun əlacları”).
İslam təlimlərində ər-arvad münasibətlərinin tənzimi üçün hər birinin öz psixologiyasına uyğun tövsiyələr verilmişdir. Din övliyalarının kəlamlarında qadınla bağlı iki mühüm psixoloji nöqtəyə toxunulmuşdur:
Birincisi qadın psixologiyasının kişi psixologiyasından fərqli olması ilə əlaqədardır. Qadının xarakter və psixologiyası kişinin xarakter və psixologiyasından fərqləndiyi üçün kişi qadını özündə və ya digər kişilərdə olan xüsuisyyətlərlə ölçməməlidir, yəni qadının psixoloji yöndən onunla uyğunlaşacağını gözləməməlidir. Əgər kişi bu sahədə israr etsə, qadının psixologiyasına zərbə vurar. Kişi qadını onun özünə xas xüsusiyyətləri ilə qəbul etməyi bacarmalıdır.
İkinci nöqtə: Din övliyaları qadınları reyhana bənzədərək, onların lətif, həssas tez sınan olduqlarını nəzərə çəkmək istəmişlər. Beləliklə, rəhbərlik, igidlik, pəhləvanlıq və sair kimi xüsusiyyətlərin qadına yad olduğunu bildirmişlər. Deməli, qadınlarda incəlik, sakitləşdiricilik ünsürləri, həssaslıq daha güclüdür və onlardan möhkəm, yenilməz olmalarını çox tələb etmək olmaz.
Digər tərəfdən kişilər ictimailiyə xas şərtlərə əsasən qadınlardan daha çox sıxıntıda olurlar, çünki ailənin müxtəlif yönlərdən, o cümlədən iqtisadi yöndən idarə olunması kişilərin öhdəsindədir. Kişilər cəmiyyətdə daha çox çətinliklər və təzyiqlərlə üzləşirlər ki, bu onların səbr kasasının dolub-daşmasına səbəb olur. Elə buna görə də onlar çox tez hirslənirlər. Kişiyə xas harmonlar da onlarda bəzi rəftarların, o cümlədən hər şeyin yaxşısını tələb etmək, qəzəblənmək və s. kimi xüsusiyyətlərin özünü göstərməsinə səbəb olur. Qadın kişidə olan bu psixoloji reallıqla ayaqlaşmalıdır və bacardığı qədər onu normallaşdırmalıdır. Qadın çətinliklər qarşısında kişiyə psixoloji himayədarlıq etməli və dayaq olmalıdır.
Beləliklə, həm qadının və həm kişinin tərəf müqabilinə xas xüsusiyyətlərə diqqət etmələri onların bir-birilə uyğunlaşmalarına kömək edir. Onların hər biri digərində bəzən qapalı qalan xüsusiyyətləri fəallaşdırmalı, biri digərinin xarakterində olan mənfi yönləri  tədricən islah etməlidir. Əksinə, əgər onların hər biri digərini olduğu kimi qəbul etmək əvəzinə, mənfi cəhətləri üzərində israrla dayanıb, ona öz qanunlarını yürütsə aralarındakı narazılıq daha da artacaq.
Beləliklə, ər-arvad bir-birilərilə uyğunlaşmaları üçün aşağıdakı nöqtələrə diqqət etməlidirlər:
1) Onlar bir-birilərinin müxtəlif psixologiyalara malik iki müstəqil insan olduqlarının qəbul etməlidirlər.
2) Daha sonra isə bir-birilərinin zəif və güclü cəhətlərini öyrənib, onlara uyğun şeyləri bir-birilərindən ummalıdırlar.

qəlb qırmaq

shabi
Qəlb qırmaq realdır.
Araşdırmalara görə, tez-tez stressli vəziyyətlər,ayrılıq,fiziki məsafə və ya yaxınını itirmək insanın ürəyində həqiqi fiziki ağrıya səbəb ola bilər.Bu "Qırıq qəlb sindromu"olaraq bilinir.Ürək böhranını təqlid edən "sınıq qəlb sindromu"nda damarlarda hər hansı bir tutulma olmasa da, zərərsiz ürək tutmaları yaranır.

11 fevral

shabi
11 fevral: Fridrix Ebertin Almaniya prezidenti seçilməsi, ABŞ Senatının ilk sessiyası
1794 — ABŞ Senatının ilk sessiyası keçirilmişdir.
1873 — Kral I Amadeo İspaniyadan imtina etmişdir.
1919 — Fridrix Ebert Almaniya prezidenti seçilmişdir.
1968 — İsrail-İordaniya sərhəddində qarşıdurma baş vermişdir.
1987 — Filippin Konstitusiyası qüvvəyə minmişdir.
1992 — Azərbaycan Respublikası İspaniya ilə diplomatik əlaqələr qurmuşdur.
2000 — Azərbaycan Respublikası Surinam ilə diplomatik əlaqələr qurmuşdur.
0 /