şəhid ısmayıliv nazim

hafiz
Şəhid İsmayılov Nazim:
şəhid ısmayıliv nazim
foto
2020 ci il İyulun 16-da səhər saatlarında Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə düşmən təxribatının qarşısını alarkən qəhrəmancasına şəhid olan İsmayılov Nazim Əfqan oğlu Ağstafa rayonunun Kol Xəlifəli kəndində anadan olub.Hal hazırdada Şəhidin məzarı adı çəkilən kəntdə dəfn olunub.
Hörmətlə anırıq:

cəngavərlər

hafiz
Cəngavərlər:
cəngavərlər
foto
Cəngavərlər düz ağır qılınc və uzun nizə ilə silahlanırdı. Onu iri qalxan və metal həlqələrdən toxunmuş köynək mühafizə edirdi. Sonralar zəncir köynəyi metal lövhələrdən hazırlanmış zireh əvəz etdi. Cəngavər başına metal dəbilqə qoyurdu.

2 ci urbanın çağırışı

hafiz
Urbanın Səlib yürüşünə çağırışı:
2 ci urbanın çağırışı
foto
* 1095-ci ilin noyabrın 26-da Fransanın Klermon şəhərində keçirilən kilsə yığıncağında II Urban Qüdsdə (Yerusəlimdə) İsa Məsihin məzarının "ağır vəziyyətdə olduğunu" olduğunu, "lənətə gəlmiş türk tayfalarının" ona sahiblik etdiyini bildirdi və müqəddəs şəhəri kafirlərdən azad etməyə çağırdı. Çağırışda deyilirdi: Oranın torpağından süd və bal damır. Qüds ən məhsuldar ölkədir. O, yer kürəsinin göbəyi və ikinci cənnətdir. O torpaq sizi çağırır, daime sizdən kömək gözləyir.

dedektiv marketinq

markalogiya
dedektiv marketinq
foto
Dedektiv Marketinq

Bu marketinq növündə məqsəd müştərilərin ən çox aldıqları və maraq göstərdikləri məhsulları ortaya çıxartmaqdır.
Kor nöqtələr nələrdir və bu nöqtələri necə ortaya çıxara bilərik deyə suallar verilir bu marketinq növündə.
Hətda bu marketinq növündə müştərilər özlərinin belə bilmədiyi ehtiyacları ortaya çıxartmaq olur. Nəzəriyyəsindən çox bəhs etməyəcəm. Sadəcə yaxşı anlaşılsın deyə bəzi hiylələrini sizlərə öyrədəcəm.
Sual: Necə Dedektiv Marketinqlə müştərilərin ehtiyaçlarını öyrənə bilərik?

Cavab;
1. Kinoteatırda insanların ən çox hansı məhsullardan istifadə etdiyini bilmək istəyirsənsə, kino qurtardıqdan sonra salona girin və orada boş su qablarına, boş yemək qablarına baxın. Buradan insanların ən çox nə yediyi və hansı markalardan istifadə etdiyini biləcəksiniz.
2. Bir dükanınız var və müştərilərin ən çox hansı malların sırası cəlb etdiyini örgənmək istəyirsinizsə, bu zaman müştərilərinizə günəbaxan tumu verin və içəridə yemək sərbəstdir deyin. Bu zaman müştərinin ən çox hansı malların sırasında vaxt keçirdiyini yerə düşən tumlardan bilə bilərsiniz.
3. Təyyarədə insanlar tərəfindən ən çox yeyilən yeməyin hansı olduğunu öyrənmək üçün müştərilərin yediyi yemək qalıqlarına baxın.
4. Muzeylərdə ən çox bəyənilən əsərin hansı olduğunu öyrənmək üçün , əsərin qarşısındakı kafelin boyasının getməyindən bilə bilərsiniz. Boyası çox gedibsə insanların diqqətini çox çəkdiyi nəticəsinə gələbilərik.
5. Kitabxanalarda çox əzilmiş kitabın ən çox oxunulan kitab olduğunu biləbilərik.
6. təmirə buraxılan maşınlardan ən çox hansı radiyoyu dinlədiklərini öyrənə bilərik.

Nümunələri çox çəkə bilərəm. Ama əsas hiylələri sizlərə dedim. Bunun üzərindən gedərək özünüzü bu sahədə inkişaf etdirə bilərsiniz :)

BİST-M

SƏRMƏS ƏZİMOV

bayraq haqqında

sehranin guli
bayraq haqqında
foto

Şəninə dastanlar yazılan bayrağ, zirvələri fəth edən ucalan bayrağ, millətin ruh yeri, inam yerisən, birliyimizin simvolu,yenilməz bayrağı, Bu bayraq Azərbaycan bayraqıdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaranandan sonra bir sıra əhəmiyyətli addımlar atdı.

Onlardan biri də budur ki, 1918-ci il noyabırın 9-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlət bayrağının yaradılması haqqında qanun qəbul etdi və icra edildi. Lakin daha sonra Cümhuriyyətin süqut etməsi nəticəsində maneələr oldu. Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, 5 fevral 1991-ci ildə Respublikanın Ali Soveti tərəfindən Azərbaycanın dövlət bayrağındakı üç rəng milli istiqlal ideologiyamızın üç təməl prinsipini-türkçülük, islamçılıq və müasirlik düsturunu ifadə edir.
(yazar: Eyyubova Zeynəb)

mahatma qandinin ilk vətəndaş oyanışı harada baş verib

nurlan mamiyev
Hindistan müstəqillik hərəkatının siyasi və ruhani rəhbəri Mahatma Qandinin ilk vətəndaş oyanışı, düşünüldüyü kimi Hindistanda deyil, Cənubi Afrikada baş vermişdi. Burada işlədiyi illərdə, ağ olmayan irqlərə qarşı göstərilən ayrı-seçkilikdən bir hindli kimi o da öz nəsibini almışdı. Bir gün qatarla səfər etdiyi zaman, birinci yerə bileti olduğu halda üçüncü yerə keçirilmiş və o, etiraz edərkən qatardan bayıra çıxarılmışdır. Bu kimi hadisələr siyasi baxımdan onun üçün bir dönüş nöqtəsi olmuşdur. Qandi ilk dəfə Cənubi Afrikada yaşayan hindlilərin vətəndaş haqları uğrunda mübarizə aparmışdır.
mahatma qandinin ilk vətəndaş oyanışı harada baş verib
foto

gecə yuxusunu necə almalı

alisoy
Temperatur artdıqca insanların beynini bir fikir məşğul edir: keyfiyyətli gecə yuxusunu necə almalı?

İstilərlə mübarizədə bəzi üsulları sınaqdan keçirə bilərsiniz.

1. Mürgüləmək olmaz
İsti hava insanları davamlı olaraq yuxulu hiss etdirir. Bu, həmin havalarda daxili istiliyi tənzimləməyə daha çox enerji sərfi ilə bağlıdır.

Lakin əgər sizin gecə yuxunuz artıq pozulubsa, çalışın gün içində mürgüləməyin. İsti havada yaxşı yatmaq vacibdir - ona görə də yatmağı yuxu vaxtına saxlayın.

2. Həyat tərzinizi dəyişməyin
İsti hava sizi vərdişlərinizi dəyişməyə sövq edə bilər. Etməyin. Bu, yuxu rejiminizi poza bilər.

Gündəlik yuxu vaxtınızı və həyat tərzinizi qorumağa çalışın. Yatmazdan əvvəl gördüyünüz işlərinizi təxirə salmayın.

3. Sərin saxlayın
Ən önəmli məsələlərdən biri yataq otağını gecə mümkün olduğu qədər sərin saxlamaqdır.

Gün ərzində pərdələri və ya kölgəlikləri bağlayın ki, günəş şüalarının içəri dolmasının qarşısını ala biləsiniz. Bir də çalışın ki, evinizin günəşli tərəfindəki pəncərələri bağlı saxlayasınız. Bu, sizə isti havanı evə doldurmağın qarşısını almağa imkan verəcək.

Yatağa getməzdən əvvəl isə evdəki bütün pəncərələri açıq qoyun ki, yelçəkər yaransın.

4. Yataq
Yatağınızı incəldin və pambıq örtükləri saxlayın, çünki onlar təri hopdurmaq üçün uyğundurlar. Həm də yataq otağınız hər nə qədər isti olsa da, gecə boyunca bədən istiliyi aşağı düşür və bəzən üşüdüyünüz üçün yuxudan ayılırsınız.

5. Ventilyator
Hətta lap kiçik ventilyator belə isti havada həssaslıq verə bilər, xüsusilə nəmişlik varsa.

O, bədəninizdəki təri buxarlanmağa sövq edərək və sizin daxili istiliyinizi tənzimləməyə kömək edir.

Əgər ventilyatorunuz yoxdursa, isti su üçün olan butulkaya buz kimi soyuq məhlul töküb istifadə edə bilərsiniz.

Alternativ olaraq, corabları soyuducuda saxladıqdan sonra geyinə bilərsiniz. Ayaqlarınızı sərin saxlamaq ümumi bədən və dəri istiliyinizin aşağı düşməsinə səbəb olacaq.

6. Kifayət qədər su için

Gün ərzində yetərli miqdarda su için. Lakin yatağa getməzdən əvvəl suyun miqdarını azaldın.

Ehtimal ki, yuxudan susuz oyanmaq istəmirsiniz - lakin eyni zamanda yuxunun şirin vaxtında vanna otağına əlavə "səfər" etmək də istəməzsiniz.

7. Nəyi içdiyiniz haqda yaxşı düşünün
Yüngül içkilərlə ehtiyatlı olun. Bu içkilərin bir çoxu böyük miqdarda kofein ehtiva edir, bu da mərkəzi sinir sistemini stimullaşdırır və yuxunu qaçırır.

Yüksək miqdarda alkoqol istifadəsindən də çəkinin. Bir çoxları isti havada daha çox sosiallaşdıqları üçün daha çox alkoqol qəbul edirlər.

Spirtli içkilər insanı erkən yatmağa təşviq etsə də, erkən də oyanmağa sövq edir, üstəlik, ümumilikdə yuxunun keyfiyyətinə pis təsir edir.

8. Sakit olun
Əgər yuxuya getməkdə çətinlik çəkirsinizsə, yataqdan qalxın və sakitləşdirici nə isə edin. Kitab oxuyun, nə isə yazın, corablarınızı da qatlaya bilərsiniz. Bircə əmin olun ki, telefonunuzla oynamırsınız və ya hansısa video oyuna köklənməmisiniz - mavi işıq yuxunu qaçırır və hərəkəti stimullaşdırır.

Özünüzü yuxulu hiss etdiyiniz anda yatağa geri dönün.

İsti hava bədənə necə təsir edir?
Susuzluq: yetərli miqdarda su için ki, sidiyə getmə, tərləmə və nəfəs yolu ilə itirdiyiniz suyu bərpa edəsiniz.

Həddindən artıq isinmə: nəfəsalma və ürək problemi olan şəxslər üçün problem yarada bilər. Simptomlar arasında dərinin qıcıqlanması, baş ağrısı və ürəkbulanma var.

Yorğun düşmək: bu, bədən su və ya duz itirdikdə baş verir. Zəif hiss etmək, əzələ ağrısı da simptomlardan sayılır.

Yüksək temperatur: bədən istiliyi 40 dərəcə və daha çox yüksəldikdə bunun simptomları istilik əldən düşməsinə bənzəyir. Lakin yüksək istilik zamanı insan huşunu itirə bilər. Eyni zamanda dəri quruyur və tərləmə dayanır.

xəzərin ekologiyası

maleka
Xəzərin özündə və onun sahillərində aparılan neft kəşfiyyatı, neft yataqlarının istismarı, neft məhsullarının Xəzər sularında daşınması, sahil boyu neftayırma, neft-kimya, kimya sənayesi müəssisələri və s. çirklənmənin ən böyük mənbələrindəndir. Təkcə Bakı və Sumqayıt şəhərlərində dənizə tökülən çirkab suların orta illik miqdarı 200 mln tondan artıqdır.
Çirkablarla Xəzərə gələn neft tullantısının miqdarı 3 mln ton, fenol 50 ton, detergentlər 500 ton, mis isə 200 tondan artıqdır. Əgər bütün Volqa çayı boyunca Həştərxanda Rusiya Federasiyasının Xəzərə tökdüyü kimyəvi maddələri, Mahaçqala, Dərbənd, Krasnovodsk, Şevçenko və s. şəhərlərdən Xəzərə gələn tullantıların lap elementar hesabatını aparsaq, onların miqdarı Azərbaycan Respublikası ərazisindən atılan tullantılara nisbətən 100 dəfə çoxdur.
Mütəxəssislər hesablamışlar ki, ancaq Volqa, Kür, Terek, Sulak, Samur çaylarının su axımı ilə Xəzərə 100 min ton neft məhsulları, 1000 ton fenol, 3000 ton detergentlər, 1500 ton miss, 7000 ton sink və s. zərərli maddələr tökülür.
Azərbaycan Respublikası sahələrində Xəzər suyunun tərkibində neft məhsullarının maksimum miqdarı 2-11 dəfə, fenolların maksimumu 6-20 dəfə qəbul edilmiş normadan artıqdır.
Nabran, Sumqayıt, Bilgəh, Neft daşları, Şıx-Səngəçal, Bulla adası, Kür sahilləri, Lənkəran rayonlarının dəniz suları hidrokimyəvi və hidrobioloji göstəricilərinə görə yüksək dərəcəli çirklənməyə məruz qalmışlar.
Xəzərin açıq hissəsində çirklənmə dərəcəsi bütövlükdə dəyişilməz qalıb və suyun keyfiyyəti əvvəlki kimi çirklidir. Bu isə onun sularındakı neft məhsullarının, fenolların və s. zəhərləyicilərin normadan 2-10 dəfə artıq olması ilə bağlıdır.
Ümumilikdə Sumqayıt şəhəri sahil sularında kimyəvi zavodların hesabına ekoloji vəziyyət böhranlı, Bakı buxtasında ondan da fəlakətli, Sanqaçaldan cənub sərhədlərimizə kimi sahil sularında isə nisbətən sabitdir.
Xəzər gölündə yaranmış gərgin ekoloji vəziyyət ilk növbədə gölün bizə məxsus sularında balıq ehtiyatlarına kəskin zərbə vurur. Bu səbəbdən də Xəzərdə tutduğumuz balığın miqdarı son illərdə 50%-ə qədər azalmışdır. Bununla yanaşı, çirkli suyu, xüsusən neftli suyu dəniz dalğaları quru sahillərə atır ki, bu da sahil boyu torpaqlarımızda ölü zona yaradır.
1978-ci ildən başlayaraq Xəzərin səviyyəsi tədricən qalxır, göldə suyun həcmi artır. Beləliklə, təbii təmizlənmə gedir. Əlbəttə, bu, Xəzərin tam təmizlənməsi üçün kifayət eləmir.
Azərbaycan akvatoriyasında Xəzərin ekoloji gərginliyini aşağı salmaq bizim özümüzdən daha çox asılıdır. Bunun üçün neftin çıxarılması, daşınması və emalında olan texniki qüsurların aradan qaldırılması, çirkab suların, texniki suların təmizlənməsinə tam əməl olunmalıdır.

Bədən dili

markalogiya
Bədən dili
foto
Salamlaşma şəkillərindən qarşıdakı insanın siz haqda nə fikirləşdiklərini bilə bilərsiniz. Əgər qarşınızdaki insan sizə birinci şəkildəki kimi salam verirsə, bilin ki,bu insan üçün çox da maraqlı deyilsiniz. Sadəcə ayıb olmasın deyə sizlə məcbur salamlaşır. Adətən belə salam verən insanlar salam verdikdə az bir şey-sizə süni gülüş atarlar. Belə insanlardan uzaq durmaq lazımdır çünki, sizdən istifadə etmək istəyib amma, ona lazım olan təsiri vermədiyiniz üçün bu hərəkəti edərlər.
İkinci salamlaşma tərzində isə qarşıdaki şəxsin maraq dairəsindəsiniz və sizdən xoşu gəlib. Adətən bu vəziyyətdəki insanlar sizdən aldığı enerji ilə sizə ortaqlıq belə təklif edərlər.
Qısa bir qeyd yazmaq istəyirəm: Bədən dili bilərək edilən bir şey deyil. Sadəcə insanların duyğularının və düşüncələrinin bədənə yansımasıdır. Bədən dilini bilməklə rəqibinizdən bir addım öndə ola bilərsiniz. Ümid edirəm faydalı bilgi oldu :) SƏRMƏS ƏZİMOV

iyul xatirəsi

eldostt
Yenə hemişeki kimi sıradan karantinde bir gun kecirdik. Geceninin bir yarısı yatdıq. Səhəri yenə evvelki kimi ayıldıq amma bu seher dunyanı her yanına yayılan korona virus xeberiyle deyil. Azərbaycan ordusunun verdiyi 3 şəhid xeberiyle açdı Azərbaycan. Bütün sosyal medya her kes şəhidini paylaşmağa başladı. Tekce paylaşmağla bitirmidi hər şey. Bitecekmi şəhid anasının üreyindeki od,bitecekmi sehid yolu gozleyen sevgilinin qelbindeki yanğın,bitecekmidi ata gozleyen evladları qelbindeki yara. Bitneyecek daha neçe atalar evladlarini çiyinlerine alacaqdı. Daha nece genc ata hesreti çekecekdi. Bilmirem,ne edeceyimi onlara nece komek olacağimi bilmirem. Veten onun üçün canlarindan kecen şehidleri olduğunda var olur deyirler:
Nece mükemmel bir o qederde can yandiricidi bu söz. Canimizi yandiran nedi deseniz. Genc,igid,cesus bir esgerin,bir oğulun,bir atanın ölmesidi. Biz bu gunumuzu,rahat yasamaqimizi sengerde canlarini tehlukeye atan o qehramanlar sayesindedi. 3şəhid ardi gelecekmi,4yaralimiz da şəhidlik mertebesine qalxacaqmi. Sadece zaman gosterecek bunu. Butun gunu geceni yatmadan sadece bunu fikirlesirdim. Gecenin bir yarisina kimi oyaq qalmisdim bu sefer ise eylence ucun yox doyusden xeber almaq ucundu. Sehere az qalmis gozlerim menden biixtiyari yuxuya getmis ayildiğimda saat 00:09idi. Bu seheri ise daha boyuk bir sok xeberle acdiq. Bu gun ise 7esgerimiz şəhid olmusdu. 1i general-mayor rutbeli,1i palkovnik,4gizir ve 1maxeden ibaret 7i sehid. Dilde demek bele çetindi 7sehid. Azərbaycan xalqı 75ilden sonra ilk defe bir generalı sehid verdi. 1ci sehid general,Hezi Aslanov idi o 2defe Sovet İttifaqı Qehramı adına layiq gorulub. Bu Sovetler İtifaqında ilk idi. 2ci general şehidimiz Polad Heşimov idi. Polad Hesimov 4eded post tikdirem. Hele sağiken adına post olan,aprel doyuslerinde gosterdiyi şücayete gore Azərbaycan Respublikasının Prezdenti Cenab İlham Əliyev terefinden ev verilmiş amma Polad Heşimov hemin evi kimsesiz bir aileye vermişdi. Biz bele bir generalımızı sehid verdik. Polad Hesimov kimi bir generalın sehid duşmesi Azərbaycan xalqına bu döyusun ele-bele olmayacağını gosterirdi. Xalq generalının sehid duşmesini xeberini hezm ede bilmirdi. Azərbaycan xalqı 14iyul axsamindan baslayaraq Bakının merkez kucelerinde Ordumuza destek yuruşu başlatdilar,bu yurüş tekce bakida deyeil Azərbaycanın demek olarkı butun bolgelerinde edildi. Amma en izdihamli yurüş merkez Bakida kecdi Azərbaycan Polisidə xalqına qoşularaq yuruşde iştirak edirdiler. Xalqimiz birlik içerisinde toplasirdilar. Bu toplanis men gormesemde sekilerine baxdiqimiz 1994ci ilde Azadliq Meydanına toplanişı xatirladirdi. Zaman deyişə bilər amma bizim irademiz,duşüncemiz,xalqimiz deyişilmezdi. Meydanlara yiğişan insanlar “Şəhidler Ölmez Veten Bölünmez” “Azərbaycan Esgeri” “Qarabağ Azərbaycandır!” “Qarabağ Bizimdir” kimi şüarlar seslendirdiler. Bunlada bir daha her kese sübut etdik. Bu formali yuruşler tekce Azərbaycanda olmadi dunyanın bir cox ölkesinde heyata kecdi. ABŞ-da Ermenistan sefirliyinin qarşisinda azərbaycanlıların mitinqi heyata kecdi,İngilterenin paytaxti Londonda,İranın paytaxti Tebrizde Azərbaycana destek yurusleri edildi. Şehid deyilde R.T.Erdoğandan eşitdiyim amma bir turk şəhidinin yazdığı 4luk yadıma dusur.
Yine hangi duayı okudun anne,
Vurulduğum yerde güneş açdi.
Yinemi ağlıyorsun anne,
Cennetime yağmur yağdı.
Bir ana övladını itirdiyinde nece ağlamaz, amma o şəhid anasıdıkı oğlunun ucaldığı mertebeye yaraşan şəkilde bayrağını sinesine basıb “Vətən Sağ Olsun”deyer. Bunu etmek asand olmaz amma o,eder. İnsan olmayanda otağina çekilib göz yaşlarını sel eder. Bir nefer geldiyində göz yaşlarını silib merd dayanar şəhid anası. Bes ana bundan sonra oğlu seven yemeyi nece bişirecek,oğlu seven rengli bir şeye baxacaq,oglu seven etri bir daha kimdese gorende nece olacaq,oğluyla böyüdüyü,her terefinde oğlundan bir xatirə daşıyan evine nece sığacaqdı.
12 iyul 2020ci ilde Tovuzda Ermeni Silahli Qüvelerinin Atəşkesi pozmasiyla 13sehidimiz 10milyon yaralımız oldu. Azərbayacan Silahlı Qüvelleri Ermenistanın neçe postunu mehv etdi. Azərbaycan xalqının mohkem birliyi,şucayeti bir daha bizi yixa bilmeyeceklerini sübut etdi. Biz şehidimizle bu gun variq. 3rengli bayragimizin al rengi sehidlerimizin timsalıdır. Amma bu döyüş zamanı Ermeni texribatını dunyaya çatdirmaq üçün sosyal medyada butun dünyaya çatdirmaq üçün aksiyalar başladıldı. Amma bezi insanlar varki evində otura-otura bele telefonla xalqina,ordusuna,şehidene destek etmedi. Bele insanların sayi azda olsa bu bizim ucun cox üzücu bir hadisedi. Hemin insanlara sözle demeyimiz olmadi,bes etmedi. Onlara qarşı olan ifademi bir bendkik seirler demek isteyirem:
Şəhidini tanımayan,
Vətənim var demə.
Sən yaşayasan deyə,
Şəhidim ölmüş menim.
Bu doyüş yaddaşlarımıza mubariz xalqimizin ezemetiyle,qehramaliğiyla,iradesiyle iyul xatiresi kimi , hekk olundu.
12 iyul 2020 Tovuz Döyüşü
Eldost Mehdiyev.
(yazar:[yazar])[/yazar]

nisbilik nəzəriyəsi

nurlan mamiyev

Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsi nədir?

Albert Eynşteyn tərəfindən inkişaf etdirilən ümumi nisbilik nəzəriyyəsi mahiyyət etibarilə cazibə nəzəriyyəsidir. Bu nəzəriyyənin Nyutonun cazibə nəzəriyyəsindən əsas fərqi, cazibəni cisim kütlələrindən yaranan bir qüvvə ilə deyil, fəzanın əyriliyi ilə izah etməsidir. Ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə kütlə yerləşdiyi məkanın əyilməsinə səbəb olur və iki nöqtə arasında hərəkət edən sərbəst cisimlər (üzərində heç bir qüvvə olmadan) aralarındakı ən qısa yolu izləyir.

Üç ölçülü fəzanın əyriliyini vizuallaşdırmaq çox çətin olduğundan, əyri məkanın nə demək olduğunu sadə bir nümunə ilə dəqiq izah edək: kürənin səthi iki ölçülü əyri fəzadır. Kürəni iki bərabər hissəyə bölən hər hansı bir dairədə bir-birinə yaxın iki nöqtə götürün və bu nöqtələrdən dairəyə dik iki paralel xətt çəkin. İki xətt arasındakı məsafə zamanla azalacaq və bir nöqtədə kəsişəcəklər. Başlanğıcda bir-birinə paralel olan iki xəttin sonrakı kəsişməsi yerin əyriliyinin nəticəsidir. Bu boşluqdan keçən işıq şüaları ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə çəkdiyiniz xətləri izləyəcəkdir.

Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi bir çox eksperimental məlumatlarla dəstəklənir. Məsələn, Merkuri orbitində müşahidə olunan dəyişikliklər ümumi nisbi nəzəriyyə tərəfindən böyük dəqiqliklə proqnozlaşdırılır. İşığın cazibə qüvvəsi ilə təsiri ümumi nisbilik nəzəriyyəsini də təsdiqləyir.
nisbilik nəzəriyəsi
foto

bəhmənyar və ibn sinanın söhbəti

sehranin guli
Bəhmənyar İbn Sinaya deyir ki, siz peyğəmbər qədər üstün bir şəxsiyyətiniz.
İbn Sina: Mən filosofam,mən alim ola bilərəm ama məni peyğəmbərlə müqayisə eləmə.
Bəhmənyar:Xeyr mən qəbul eləmirəm siz mənim üçün peyğəmbər dərəcəsində olan bir adamsız.
İbn Sina görür ki,mübahisə mənasızdır.
Bir gün bunlar bir qış günündə hansısa başqa şəhərə səfərə gedirlər və səfər əsnasında bir gecə bir otaqda qalırlar,qışın soyuğ gecəsidir.
İbn Sina yuxudan oyanır, tələbəsinə deyir ki, susuzlamışam mənə bir su gətirərdi. Bu da tənbəllik edir yerindən qalxmaqa deyir ustad siz özünüz həkimsiniz, bilirsiniz isti bədənə soyuq su içməyin,xəstələnərsiniz. Bəhanə gətirir və getmir. Bir az vaxt keçir və asan verilir. Azan veriləndə İbn Sina deyir ki, yadındadır mənə demişdin sən peyğəmbər kimi böyük bir şəxsiyyətsən. Deyir bəli. İbn Sina deyir sən mənim tələbəm sən , vasitəsiz olaraq məndən dərs almısan, ömrümdə bir dəfə xahiş etdim ki, yatağını tərk edib mənə su gətirəsən, imtina elədin. Amma o peyğəmbər ki, adı çəkilir minarədən azan veriləndə, 500il bundan əvvəl insanları dəvət edib, amma hər gün o azançı isti yatağından qalxır, minarəyə çıxır, qışqırır qış gecəsində, onun adı çəkiləndə insanlar onun sevgisi ilə məscidlərə gedir. Bax deyir mənimlə peyğəmbərin fərqi budur.
📜📜
Hər kəs, hər bir insan öz yerin bilsə, nəyinsə xatirinə kiməsə yaltaqlıq etməsə,səmimi, vicdanlı, ədalətli olsa o zaman bu dünyamız daha gözəl olar. Gəlin hər birimiz kimisə daha yüksək zirvələrə qaldırmayaq, bir şeyi anlayıb bilmədən onun haqqında fikir bildirməyək.
(yazar: Eyyubova Zeynəb)

cəmşid naxçıvanski adına hərbi lisey

sehranin guli
Diviziya komandiri C.Naxçıvanski adına Hərbi Lisey cənab Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1971-ci ildə Bakı şəhərindəki 2 saylı 8 illik internat məktəbinin bazasında yaradılmışdır. 24 noyabr 1997-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamı ilə məktəbin adı dəyişdirilərək C. Naxçıvanski adına Hərbi Lisey adlandırılmışdır.
Respublikamız müstəqillik əldə etdikdən sonra hərbi liseyin məzunları ordumuzun yaranmasında, vətənimizin ərazi bütövlüyünün qorunması uğrunda mübarizədə həmişə ön cəbhədə olmuşlar. Liseyin məzunlarından 100 nəfərdən çoxu göstərdikləri şücaətə görə orden və medallarla təltif olunmuş, 8 nəfəri isə Azərbaycan Respublikasının Milli Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüşdür.
C.Naxçıvanski adına hərbi lisey dövlət təminatında olan internat tipli tam orta təhsil müəssisəsidir. Liseyə qəbul ilinin sentyabr ayının 1-nə 14 yaşı tamam olmuş və 16 yaşına çatmamış 8-ci sinfi bitirmiş şagirdlər riyaziyyat, fizika, Azərbaycan dili və kimya fənlərindən Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasında test imtahanlarını verməklə qəbul olunurlar. Hərbi liseydə təhsil müddəti 3 ildir. 3 tədris ili ərzində kursantlara Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi tədris planına əsasən 21 fənn tədris edilir. Liseydə kursantlar ümumtəhsil fənlərini öyrənməklə yanaşı hərbi hazırlıq və idman dərslərində imkanlarını inkişaf etdirirlər.
©️ Müdafiə Nazirliyi
💢💢💢💢💢💢💢💢💢💢💢
Hər bir gənc vətənpərvər ruhda tərbiyə edilməli, vətəni ürəkdən sevməli, vətənə xidmət etməyi özünə borc bilməlidir. Vətənə xidmət etmək şərəfdir. Bu şərəfə isə biz layiqik. Özümüzü kiçiltməyək... Azərbaycanın güclü ordusu var.
(yazar: Eyyubova Zeynəb)

fəlsəfə nədir

nurlan mamiyev

Fəlsəfə nədir?

fəlsəfə nədir
foto
Fəlsəfə fikrimcə doğuş və ölüm arasındakı prosesi anlamaqdır. Din anlayışı izahdan çox qəbulu ehtiva edir, şərh və ağıl üçün açıq deyil. Düşünmürəm ki, fəlsəfə məna axtarır. Dünyada niyə olduğumuzla din məşğul olur.
Fəlsəfə dünyəvi bir din deyil. Dinlərin əleyhinə olmaqdan narahat deyil, təhlil və izah etməkdən çəkinir. Din kimi həddən artıq siyasiləşmək məqsədini təhrif edir.

Karl Jaspers-"Fəlsəfə yolundadır" Bunlar doğru və yanlışa çatmaq üçün addımlardır. Başqa sözlə, fəlsəfədə əldə edilə bilən heç bir həqiqət yoxdur, biz həmişə mümkün qədər tez yola gedirik. Elmi biliklərdən fərq budur. Fəlsəfə suallar verir, suallar verir və anlayışlar barədə düşünür. Onun sahəsi məhdud deyil. Bir çox elm fəlsəfədən qaynaqlanır.

Fəlsəfənin söz mənası hikmət sevgisidir. Fəlsəfə heç bir praktiki fayda vermədən bilik əldə edir. Buna görə də bəşəriyyətin ən nəcib peşəsidir. Fəlsəfədə mütləq həqiqət yoxdur, ardıcıllıq vacibdir. Böyük filosofları böyük edən şey, fərqli anlayışlarla əlaqəli olduqda ardıcıllığıdır. Eyni şəkildə, fəlsəfə ilə maraqlanan insanların fəlsəfəyə yanaşmalarında və oxuduqlarında bir üsul olmalıdır. İnsanların fəlsəfə ilə əlaqəsi və fəlsəfədən gözləntiləri də vacibdir.
Deyə bilərik ki, fəlsəfə bugünkü cəmiyyətlərdə əvvəllər göstərdiyi hörməti görmədi. Əvvəllər hökmdarların və "elit" sosial sektorun fəlsəfəyə xüsusi maraq və hörmət göstərdiyini göstərən bir çox tarixi nümunəmiz var. Bu gün belə deyil. Bəs bu dəyişikliyin səbəbi nədir? Fikrimizcə, bunun ən böyük səbəbi fəlsəfənin nüfuzunun, xüsusilə erkən müasir dövrdən azalmağa başlamasıdır, çünki elmin artan uğuru elmin nüfuzunu artırır. Hawking kimi bəzi elm adamlarını "Fəlsəfə öldü" deməyə sövq edən şey, elmin nüfuzunun erkən müasir dövrdən başlayaraq artmağa başladığını və heç olmasa müəyyən seqmentlər üçün fəlsəfəni üstün mövqedən üstün tutmasıdır.

Elm bu qədər uğurlu olduqda heç bir yerdə tapılmayan filosofların öz spekulyasiyalarına ehtiyac nədir? Bu sual bugünkü cəmiyyətlərdə fəlsəfəyə mənfi münasibətin mahiyyətinə nüfuz edir. Fəlsəfəni bu tənqiddən müdafiə etmək olarmı?

Bu tənqidin bəzi cavablarına baxaq. Fəlsəfənin zəruriliyi üçün irəli sürülə biləcək ilk səbəb fəlsəfənin müəyyən mənada qaçılmaz olmasıdır. Hər görüş açıq və ya açıq şəkildə müxtəlif fəlsəfi fərziyyələri ehtiva edir və bir mərhələdə fəlsəfi problemlərlə üzləşməlidir. Deyək ki, təbiət elmlərinin məlumat əldə etməyin yeganə qanuni yolu olduğu deyilir. Bu görüşü müdafiə edən birinin tez-tez biliyin mahiyyəti və ona çatmaq üçün hansı qanuni metodlardan istifadə edilə biləcəyi haqqında bir fəlsəfi bir fərziyyə var. Məlumat necə müəyyənləşdirilir? Məlumat əldə etməyin yeganə qanuni metodunun təbiət elmləri olması iddiasını niyə qəbul etməliyik? Bu iddianı elmin özü sınaya bilərmi? Fəlsəfi yüklü metafizik anlayışlar olan səbəb, təbiət qanunları, izahat, ehtimal kimi anlayışlar olmadan elm edilə bilərmi? Elm bu kimi fəlsəfi yüklü anlayışlardan istifadə etməli olduqda, bu anlayışlarla əlaqəli fəlsəfi problemləri həll etməməliyik?

Elmlə qeyri-elm arasındakı sərhədi hansı meyarlarla müəyyənləşdirir və bu hədd nə qədər sərtdir? Sözügedən sərhəd kəskin deyilsə, sərhəd bölgələri barədə məlumat əldə etmək imkanı barədə nə deyək? Bu suallara verilən cavablardan asılı olmayaraq, cavab verərkən fəlsəfi arqumentlərə müraciət etməkdən və müxtəlif fəlsəfi mövqelərdən çəkinmək olmaz. Bu, fəlsəfəni qanuni hesab etməyən hər hansı bir görüş üçün belə qəbul edilə bilər. Ən çox fəlsəfənin müəyyən formalarından qaçınmaq olar və fəlsəfənin yurisdiksiyası düşüncədən daha dar olmalıdır deyirlər. Lakin o, öz qəbulları barədə tənqidi düşünməyi dayandırmadan fəlsəfədən tamamilə imtina edə bilməz.

İkinci bir əsaslandırma, fəlsəfənin bizim fəlsəfi problemlərlə bağlı hansı seçimlər etdiyimizi, bu variantların necə aydın şəkildə başa düşülə biləcəyini və ən yaxşı şəkildə necə müdafiə oluna biləcəyini görmək üçün zəruridir. Fəlsəfi problemlər heç olmasa açıq mənasız problemlər deyil. Əgər bunlar mənasızdırsa, bunun belə olduğunu göstərmək lazımdır. Bunu etmək üçün hətta fəlsəfi problemlər də təhlil edilməlidir, buna görə fəlsəfə metodlarından istifadə olunmalıdır. Fəlsəfi problemlər mənasız problemlər deyilsə, bu problemləri mümkün qədər aydınlaşdırmaq və bu problemlərin həlli ilə bağlı ən yaxşı şəkildə öyrənmək istəməyimiz olduqca ağlabatandır. Bunları etməyimizin yolu fəlsəfə etməkdir. Filosoflar fəlsəfi problemlərin həlli ilə bağlı razılığa gələ bilməsələr də, fəlsəfi problemlər haqqında ən yaxşı şəkildə düşünmək üçün alternativlərimizin nə olduğunu görmək faydalıdır. Razılığa gələ bilməməyimiz, mübahisələrin keyfiyyət baxımından irəliləmədiyini və yaxşılaşmadığını göstərmir.

Üçüncü bir səbəb dəyər (aksioloji) problemlərinin fəlsəfə ilə sıx əlaqədə olmasıdır. Əxlaqi, estetik və siyasi problemlərin dəyəri ilə bağlı suallarla əlaqəli olanlar, xüsusi olaraq fəlsəfənin əhatəsinə girir. Aksioloji problemlərin mənasız və ya sırf subyektiv olduğunu düşünənlər də dəyərin subyektivliyini qəbul etməməlidirlər, bunu göstərməlidirlər. Xüsusilə mənəvi və siyasi problemlər həyatımızla əlaqəli olduqları üçün həyatımızla məşğul olmamaq üçün çox çətin olduğu problemlərdir. Daim dəyər mühakimələri edirik. Bu dəyər mühakimələrini qanuniləşdirməyə çalışdığımız zaman birtəhər aksiologiya və ya dəyər fəlsəfəsi etdik. Niyə müxtəlif elmlərin yurisdiksiyasında deyil, fəlsəfənin yurisdiksiyasında aksioloji problemləri görürük? Mənəvi psixologiya, tarix, sosiologiya, antropologiya, təkamül biologiyası kimi elmlərlə; siyasət politologiya, beynəlxalq münasibətlər və iqtisadiyyat kimi elmlərlə öyrənilir. Bəs əxlaq və siyasət kimi məsələlərdə fəlsəfə niyə lazımdır?

Bu sualın cavabı belədir: Bu elmlərin əxlaqa və siyasətə baxışı əsasən təsviri xarakter daşıyır. Siyasi elm və beynəlxalq münasibətlər kimi sahələr dövlət hakimiyyətinin mahiyyətini və onun gücünə təsir edən amilləri təhlil edə bilər. Bununla birlikdə, dövlət hakimiyyətinin legitimliyi barədə qərar qəbul edə bilməzlər, heç olmasa açıq əxlaqi şərtlər olmadan. Sosiologiya, antropologiya və təkamül biologiyası, incestin niyə geniş şəkildə əxlaqsız kimi görüldüyünü söyləyə bilər. Bununla birlikdə, bu sahələr incestin pis olub olmadığını mühakimə etmir. Aksioloji problemlər təbiət elmlərinin yurisdiksiyasına aid deyilsə və bu barədə düşünmək qanunauyğundursa, aksioloji məsələlərə gəldikdə fəlsəfənin qanuni olduğunu söyləyə bilərik. Üstəlik, dəyər məsələsi tamamilə mənasız və bu sualların cavabı tamamilə subyektiv olsa da, onu göstərmək üçün istifadə ediləcək arqumentlər mütləq fəlsəfi arqumentlərdir. Buna görə, fəlsəfədən normativ fəlsəfənin alt sahələrinin qanuni təhsil sahələri olmadığını göstərmək üçün istifadə edilməlidir.

motsart haqqında maraqlı faktlar

nazrinmalikova
Musiqi tarixinin görkəmli şəxsiyyətlərindən biri olan Wolfgang Amadeus Motsartı, yəqin ki çoxumuz tanıyırıq. Gəlin, onunla bağlı bir neçə maraqlı fakta nəzər yetirək:
1. Dinlədiyi musiqini ilk cəhddə səhvsiz ifa edə bilirdi.
2. İkinci adı olan Theophilus yunan dilində "Allahın sevimli qulu" mənasını verir. Motsart eyni mənanı verən latınca "Amadeus" adını da seçmişdir.
3. 36 illik ömrünün 14 ilini evindən ayrı, səyahətlərdə keçirmişdir.
4. Atası Leopold Motsart oğlu dünyaya gələndə Allahın möcüzəsi hesab etmişdir. Buna səbəb Motsartın çox kiçik və sağ qalmaq üçün zəif olması idi.
5. Motsart öldükdə həyat yoldaşı musiqi əsərlərinin qaralamalarını məhv etmişdir.
6. Ən son simfoniyasını - 41-ci simfoniyanı 1788-ci ildə yazıb. Bu simfoniyanın digər məşhur adı "Yupiter Simfoniyası" dır. Onu da qeyd edək ki, Motsartın neçə simfoniyasının olduğu hələ də mübahisəlidir.
7. Motsart eyni zamanda tenor səsli idi.
8. Vəfat edəndə Vyanadakı adət- ənənələrə uyğun olaraq orta təbəqədən olan insanların dəfn olunduğu St.Marx qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur. Bu səbəbdən özünə aid məzar daşı yoxdur.
motsart haqqında maraqlı faktlar
foto