cde vitaminləri

shabi
C-vitamini
C-vitamini - askorbin turşusu vitaminlərin ən geniş yayılmış formasıdır. Askorbin turşusu qan yaranmasına təsir göstərir, zəhərlənmədən xilas olmaqda orqanizmə kömək edir. C vitamini bir çox bitkilərin tərkibində daha çox olur: itburnu, kələm, turp, bibər, pomidor, yaşıl soğan, yaşıl noxud, portağal, limon, mandarin, alma, moruq və.s. Həmçinin dalaq, qaraciyər, at südündə C vitamini vardır. C vitamininin çatışmazlığı zamanı sinqa xəstəliyi əmələ gəlir. Sinqa zamanı təngnəfəslik, fiziki zəiflik, tez yorğunluq, əsəbilik, yuxulama kimi hallar baş verir. Qan damarları kövrək olur və dəridə qanaxma başlayır, dişlərin dibi qanayır və tədricən tökülür. Xəstəlik, hətta, ölümlə nəticələnə bilir. Sinqa xəstəliyi C vitamini qəbul etməklə tez bir zamanda müalicə olunur. Yaşlı adamın C vitamininə gündəlik təlabatı: yüngül işlə məşğul olanlarda 75-100 mq, ağır işlə məşğul olanlarda 200-300 mq-dır. Bəzən C vitaminini «müqavimət vitamini» də adlandırırlar.
D vitamini
D vitamininin çatışmazlığı uşaqlarda raxit xəstəliyinə səbəb olur. Bu zaman uşaq gec boy atır, skelet düzgün formalaşmır, yəni orqanizmdə fosfor və kalsium duzlarının mübadiləsi pozulduğundan sümüklərin tərkibində duzlar çatışmır. Belə uşaqların ayaqları əyri olur, başı çox böyüyür, döş qəfəsi düzgün inkişaf etmir, qarın normadan çox böyüyür. Həmin uşaqlar zəif olduqlarından digər xəstəliklərə də tez tutulur. Bu vitaminin orqanizmdə çoxluğu da qorxuludur. Belə ki, bu zaman müxtəlif orqanlarda çoxlu kalsium toplanır. D vitamini balıq yağında, qaraciyərdə, toyuq yumurtasının sarısında daha çox olur. Günəş şüasının təsiri altında da uşaqların orqanizmində D vitaminin əmələ gəlməsi güclənir.
E vitamini
E vitamini hormonların, xüsusən cinsiyyət hormonunun sintezini gücləndirir. Bu vitamin ən çox dana ətində, kərə yağında və yumurta sarısında olur.